A Friendly Guest: Vogelkijkhutten voor mensen én vogels
In dit artikel:
In 2023 ontwerpen de jonge architecten Martijn Dahrs, Italo de Vroom en Nick Boer (bureau min+) drie bijzondere vogelkijkhutten voor de internationale prijsvraag Wildlife Pavilions van TerraViva. Het doel: onderdak creëren dat niet alleen vogels observeerbaar maakt, maar ook actief bijdraagt aan de kwaliteit en biodiversiteit van het natuurgebied Torbiere del Sebino in Italië.
In plaats van de gebruikelijke oplossingen zoals losse nestkasten of voederhuisjes, kozen de ontwerpers voor een integrale, natuurinclusieve aanpak. Ze begonnen met een analyse van de locatie en de historische context en formuleerden twee kernvragen: welke concrete meerwaarde kan het bouwwerk voor de natuur leveren, en welke beleving willen bezoekers mee naar huis nemen? Dat leidde tot een ontwerp waarin functionaliteit en ecologie samengaan.
De drie hutten, onder de naam A Friendly Guest, spelen met het contrast tussen onopvallendheid en aanwezigheid. Ze lijken op steen — een materiaal dat enerzijds natuurlijk oogt, maar tegelijk op die plek vreemd staat — waardoor de bouwwerken als tijdelijke gasten in het landschap functioneren. Constructief zijn ze echter bioreceptief: de buitenhuid is zo samengesteld dat plantengroei en nestgelegenheid kunnen ontstaan, waardoor de natuur het gebouw geleidelijk verder kan invullen.
Bezoekers krijgen een actieve ervaring: via trappen klim je omhoog naar uitzicht tussen boomtoppen of daal je af naar een groot raam vlak boven het water, waardoor je oog in oog komt te staan met watervogels en waterleven. De muren zijn bewust dik uitgevoerd; dat dempt geluid zodat mensen dichtbij kunnen observeren zonder vogels te verstoren. Zo combineren de hutten intimiteit voor de bezoeker met stilte en privacy voor de fauna.
Voor materialen mikken de ontwerpers op puur natuurlijke, CO2-bewuste keuzes. Het bouwwerk is bedoeld als een ‘open einde’: geen afgesloten constructie maar een plek waar flora en fauna naar eigen inzicht kunnen binnendringen, van ijsvogeltunnels tot opgroeiende planten.
Het ontwerp is afgerond, maar uitvoering is nog onzeker — zoals vaak bij competities. De makers hopen dat het project ooit wordt gerealiseerd, mogelijk zelfs in Nederland, dat volgens hen het geschikte landschap heeft voor zulke natuurinclusieve kijkconstructies.