85 seconden tot onze ondergang, wetenschappers verzetten 'Doomsday Clock' op recordniveau: moeten we ons echt zorgen maken?

In dit artikel:

De Amerikaanse Bulletin of the Atomic Scientists heeft de Doomsday Clock recent verzet naar 85 seconden voor middernacht. De klok, sinds 1947 een symbolisch instrument van een groep wetenschappers en experts, drukt uit hoe groot de organisatie de wereldwijde existentiële risico’s inschat. De verschuiving weerspiegelt volgens de Bulletin een samenspel van factoren: verhoogde kernspanning tussen staten, onvoldoende vooruitgang tegen klimaatverandering, de opkomst van krachtige nieuwe technologieën (zoals geavanceerde AI en biotechnologie) en verzwakte internationale samenwerking en communicatie.

Wie beslist over de positie van de wijzers is een raad van wetenschappers, veiligheidsexperts en oud-beleidsmakers; hun oordeel berust op een mix van technische analyse en politieke beoordeling. Doel van de klok is bewustzijn creëren en beleidsmakers aanzetten tot actie, niet het doen van een wetenschappelijke voorspelling met nauwkeurige kansberekening. Daardoor is het instrument zowel krachtig als omstreden: voorstanders zeggen dat het urgentie en publieke aandacht genereert, tegenstanders wijzen op het symbolische karakter, gebrek aan transparante maatstaven en het risico op sensatiezucht.

De verplaatsing naar 85 seconden onderstreept dat de Bulletin de huidige combinatie van dreigingen als uitzonderlijk gevaarlijk ziet. Voor burgers en politici betekent dat een oproep tot versterkte diplomatie, hervatte klimaatafspraken en regulering of toetsing van nieuwe technologieën. Tegelijk is het nuttig om de klok te beschouwen als een alarmbel — een communicatiemiddel dat discussie moet stimuleren — en niet als een exacte voorspelling van een naderend einde.