85 jaar na Februaristaking: dit schreef het illegale Parool over begin van massale protest tegen Jodenvervolging

In dit artikel:

Op 25 februari 1941 barstte in Amsterdam een massaal protest los tegen de nazi-razia’s op Joodse mannen — een actie die de geschiedenis inging als de Februaristaking. Directe aanleiding waren arrestaties in de hoofdstad waarbij bijna vierhonderd Joodse mannen werden opgepakt en gedeporteerd. Werknemers van het illegale blad Het Parool, ondertekend door Frans Goedhart onder de schuilnaam Pieter ’t Hoen, roepen in hun krant op tot brede solidariteit en oproepen tot spontane stakingen.

Op die dinsdag legden trambedienden het werk neer en volgden staken bij scheepswerven, gemeentelijke diensten, metaalbedrijven en warenhuizen zoals de Hema en Bijenkorf. Parool-journalisten beschrijven indringende taferelen: gezinnen die uit elkaar worden gerukt, paniek op straat en af en toe schoten. De redactie riep op om ook spoorwegen, elektriciteitsbedrijven en andere bedrijven die voor de Duitsers werkten bij de actie te betrekken.

De verzetsactie hield ongeveer twee dagen aan en verspreidde zich naar de Zaanstreek, Haarlem, Velsen, Utrecht, Hilversum en Weesp. De Duitse bezetter sloeg de staking neer; vele deelnemers en tientallen Parool-medewerkers werden gearresteerd, negen stakers overleden door Duits geweld. De Februaristaking wordt sindsdien gezien als een van de weinige openlijke, massale Nederlandse protesten tegen de Jodenvervolging tijdens de bezetting en als een belangrijk symbool van verzet.