70 miljard euro per jaar voor Oekraïne en investeringsbank voor defensie: wat brengt NAVO-top?

In dit artikel:

In Ankara komen vandaag en morgen de 32 NAVO-regeringsleiders samen voor een top die vooral in het teken staat van defensie-uitgaven, Oekraïne en de grillen van Donald Trump. Voor België zijn premier Bart De Wever, minister van Defensie Theo Francken en minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot aanwezig. Diplomaten kijken daarbij vooral met spanning naar hoe Trump zich zal gedragen, mede door de eerdere rel rond zijn “rode kaart” op het WK, die volgens hen zijn humeur op de top kan beïnvloeden.

De bijeenkomst moet vooral bevestigen wat vorig jaar in Den Haag werd afgesproken: NAVO-landen moeten minstens 2 procent van hun bbp aan defensie besteden, met een verdere stijging richting 3,5 procent tegen 2029. België haalt die norm volgens diplomaten nipt, terwijl enkele andere landen zoals Albanië, Portugal, Slovenië en Tsjechië er net onder zitten en mogelijk kritiek van Trump riskeren. Tegelijk schuift de NAVO op naar meer Europese verantwoordelijkheid, terwijl de VS middelen geleidelijk uit Europa verplaatsen.

Naast hogere budgetten wil de NAVO ook de Europese defensie-industrie sneller laten produceren, onder meer door meer informatie te delen over wat militairen precies nodig hebben. Er ligt bovendien een plan op tafel voor een defensiegerichte investeringsbank of garantiefonds, een initiatief van Luxemburg en Canada, waar België mogelijk aan wil deelnemen.

Over Oekraïne komt een steunpakket van 70 miljard euro per jaar in beeld, maar dat blijkt vooral een optelsom van al eerder beloofde hulp, geen nieuw geld. De top zal ook meer transparantie brengen over Europese bijdragen, waarbij vooral Frankrijk en Italië volgens Belgische waarnemers weinig geven. Ondertussen blijft Trump een onzekere factor voor toekomstige NAVO-toppen, waardoor zelfs het gebruikelijke jaarlijks ritme van dergelijke bijeenkomsten ter discussie staat.