70 dagen premier Andy Burnham: zette hij de beloofde koerswijziging in voor het Verenigd Koninkrijk?

In dit artikel:

Premier Andy Burnham spreekt Labour deze week voor het eerst toe als partijleider op het partijcongres in Liverpool, precies 70 dagen nadat hij aan de macht kwam. Hij volgde Keir Starmer op na diens zware nederlaag bij de lokale verkiezingen. Een jaar eerder verkeerde Labour nog in crisis door schandalen, impopulaire besparingen en een gebrek aan visie, terwijl Reform UK van Nigel Farage sterk oprukte.

Burnham presenteert zich als een premier met een duidelijke koers: meer economische groei in alle regio’s en verlichting van de levensduurte. In zijn eerste maanden lanceerde hij plannen voor meer bevoegdheden voor lokale besturen, lagere energiekosten, belastingvoordelen voor pubs en culturele instellingen, investeringen tegen leegstand, renteloze leningen voor starters en een universeel systeem voor sociale zorg. Daarnaast kondigde hij onder meer goedkopere busritten, eenvoudiger opzegbare digitale abonnementen, verlof na een vroege miskraam en boetes voor misleidende aanbiedingen aan. De meeste maatregelen draaien om decentralisering en steun aan gezinnen.

Zijn aanpak levert hem populariteit op, maar ook kritiek. Reform UK en de Conservatieven waarschuwen dat zijn plannen de overheidsuitgaven en belastingen zullen opdrijven. Ook binnen Labour groeit de spanning tussen de linkervleugel, die meer sociale steun wil, en de rechtervleugel, die zich afvraagt hoe alles betaald moet worden. Bedrijfsleiders vinden Burnhams beleid te gul en waarschuwen dat ondernemingen niet onbeperkt kunnen worden aangesproken.

Het belangrijkste testmoment volgt op 28 oktober, wanneer minister van Financiën John Healey de begroting presenteert. De regering moet aantonen hoe ze sociale initiatieven kan financieren en tegelijk economische groei kan creëren zonder de staatsschuld te laten ontsporen. Healey verwijst naar investeringen in defensie en technologie en naar plannen om ongeveer een miljoen werkloze jongeren aan een baan te helpen, maar critici vinden de voorstellen nog weinig concreet.

Daarnaast wil Burnham de olie- en gaswinning in de Noordzee hervatten, omdat het Verenigd Koninkrijk volgens hem voorlopig afhankelijk blijft van fossiele brandstoffen. Milieuorganisaties, de Green Party en de milieuvleugel van Labour noemen dat klimaatvandalisme en vrezen dat jonge kiezers afhaken. Op het congres probeert Burnham zijn achterban met een boodschap van hoop en optimisme te verenigen, maar de komende maanden wacht hem een moeilijk politiek en financieel touwtrekken.