Honderden Nederlanders dienden vorig jaar in Israëlisch leger
In dit artikel:
In maart 2025 waren volgens het onderzoek ruim 50.000 militairen met een dubbele of meervoudige nationaliteit actief in het Israëlische leger; daarvan hadden 559 ook de Nederlandse nationaliteit. Daarnaast werden 86 militairen genoemd die naast de Israëlische paspoorten nog twee of meer nationaliteiten bezaten. Het onderzoek waarschuwt dat sommige personen mogelijk dubbel zijn geteld, zodat de cijfers niet exact hoeven te zijn.
Een kwart van de meer dan 50.000 meervoudig genationaliseerden had ook de Amerikaanse nationaliteit; er waren verder duizenden met onder meer Franse, Russische, Duitse en Oekraïense paspoorten. De gegevens betreffen een periode waarin het Israëlische leger zware bombardementen uitvoerde op de Gazastrook en het gebied grotendeels afgesloten was van buitenwereld en hulporganisaties.
Veel Nederlanders in die telling zijn vermoedelijk emigranten in Israël die daar – volgens de Israëlische regels – dienstplichtig zijn. Uit de cijfers blijkt echter niet waarom deze Nederlanders dienden, noch welke functies zij vervulden. Dat maakt het lastig om op grond van deze lijst conclusies te verbinden aan eventuele betrokkenheid bij specifieke acties in Gaza.
De publicatie valt in een context van heftige internationale beschuldigingen: verschillende instanties en experts spreken van mogelijke oorlogsmisdaden en de VN-rapporteur Francesca Albanese beschuldigde Israël van genocide in Gaza; het Internationaal Gerechtshof oordeelde in juli 2024 dat de bezetting in strijd is met internationaal recht. Tegelijk meldt het Israëlische leger dat circa 70.000 Palestijnen zijn gedood; het Gazaanse ministerie van Gezondheid gaf vergelijkbare cijfers.
Juridisch gezien betekent lidmaatschap van het leger niet automatisch strafbaarheid: het Internationaal Strafhof kan alleen personen vervolgen als vaststaat dat zij persoonlijk oorlogsmisdaden hebben gepleegd. De gepubliceerde aantallen zeggen dus alleen iets over nationaliteiten, niet over individuele verantwoordelijkheid.
Onderzoeks- en mensenrechtenorganisaties vinden de cijfers ontoereikend. De algemeen directeur van de Hind Rajab-stichting, Dyab Abou Jahjah, noemt de tabel "het topje van de ijsberg" en wijst erop dat het waarschijnlijk om een veel groter aantal buitenlandse reservisten en zogeheten 'lone soldiers' gaat dat niet volledig in beeld is. Advocaten en activisten, onder wie Paul Heron en Alexis Deswaef, roepen op tot aanvullend onderzoek en meer duidelijkheid van overheden, omdat er volgens hen geen sprake mag zijn van straffeloosheid als geloofwaardig bewijs burgers in verband brengt met ernstige schendingen van het internationaal recht.