6 procent van alle sterfgevallen door euthanasie, autonomie belangrijk voor patiënten

In dit artikel:

Steeds meer mensen in Nederland kiezen voor euthanasie, en volgens nieuw onderzoek van het Radboudumc, UMC Utrecht en Amsterdam UMC komt dat niet alleen door vergrijzing, maar vooral doordat de samenleving anders tegen sterven is gaan aankijken. Het aantal meldingen bij de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) steeg vorig jaar naar ruim 10.000, terwijl dat er in 1999 nog ongeveer 2000 waren. Inmiddels gebeurt ongeveer 6 procent van alle overlijdens via euthanasie.

Onderzoeker en zorgethicus Els van Wijngaarden zegt dat de wet zelf niet is veranderd, maar de praktijk wel. Waar euthanasie eind jaren negentig vooral werd aangevraagd door kankerpatiënten, spelen nu ook dementie en psychische aandoeningen een grotere rol. Ook religie weegt minder zwaar, het onderwerp is normaler geworden in gesprekken en patiënten leggen meer nadruk op autonomie en eigen regie aan het einde van het leven.

Volgens de onderzoekers ervaren artsen daardoor meer druk van patiënten en familieleden, terwijl een afwijzing van een verzoek steeds moeilijker wordt geaccepteerd. Tegelijk blijft euthanasie volgens hen bijzonder en belastend medisch handelen, waarvoor artsen zorgvuldigheid en morele afweging nodig hebben.

Het rapport, dat donderdag aan zorgminister Sophie Hermans werd aangeboden, wijst ook op een mogelijke invloed van problemen in de zorg: bezuinigingen, personeelstekorten in de palliatieve zorg, ouderenzorg en ggz kunnen euthanasiewensen versterken. Van Wijngaarden benadrukt wel dat nog niet bewezen is dat dit rechtstreeks leidt tot meer verzoeken, en pleit voor verder onderzoek.