504 vrouwen met voorkeurstemmen verkozen in gemeenteraden

In dit artikel:

Bij de gemeenteraadsverkiezingen eerder deze maand zijn 504 vrouwen via voorkeurstemmen in een raad gekozen, meldt stichting Stem op een Vrouw. Dat zijn vrouwen die op een onverkiesbare plaats op de lijst stonden maar dankzij extra stemmen alsnog een zetel bemachtigden; in 2022 gebeurde dit bij 459 vrouwen.

In 237 van de 340 gemeenten is minstens één vrouw op die manier verkozen. Ruim 44 procent van de kiezers (ongeveer 3,4 miljoen stemmen) ging naar vrouwelijke kandidaten, waardoor het aandeel vrouwen in alle gemeenteraden samen uitkomt op 36,9 procent — zonder die voorkeurstemmen zou dat 32,7 procent zijn geweest. In ruim negen van de tien gevallen verdrong een vrouwelijke voorkeurkandidaat een hoger geplaatste man.

De extra vrouwelijke zetels zijn verspreid over het politieke spectrum: lokale partijen kregen er 168 bij, GroenLinks-PvdA 107, D66 60, het CDA 58 en de VVD 49; ook bij Forum voor Democratie en de SP kwamen vrouwen via voorkeurstemmen binnen. Ondanks de winst is evenwicht nog ver weg: in slechts 43 gemeenten bestaat de raad ongeveer voor de helft uit vrouwen, in bijna driehonderd gemeenten hebben mannen nog de meerderheid. Heemstede heeft het hoogste aandeel vrouwelijke raadsleden met 13 van de 21 zetels.