44.000 Nederlandse Tesla's krijgen zelfrijfunctie: zijn bestuurders er klaar voor?
In dit artikel:
Nederland heeft officieel de eerste stap gezet richting zelfrijdende auto's: deze maand gaf de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) als eerste Europese toezichthouder toestemming voor Tesla's Full Self-Driving Supervised (FSD). Daarmee kunnen Nederlandse eigenaren met geschikte hardware via een update toegang krijgen tot het systeem; Tesla rekent 99 euro per maand of 7.500 euro eenmalig, en biedt een proefabonnement voor ongeveer 44.000 in Nederland aanwezige Tesla's met de benodigde apparatuur. Omdat de RDW-toelating in één EU-lidstaat geldt, kunnen andere landen relatief snel volgen zonder een eigen volledig testtraject.
Technisch is FSD nog level 2 van 5: het systeem voert veel taken uit, maar de mens blijft toezichthouder en juridisch verantwoordelijk. De RDW concludeerde na 18 maanden testen en ruim 1,6 miljoen kilometer dat bij goed gebruik het systeem een positieve bijdrage aan verkeersveiligheid levert. Tesla benadrukt dat gebruikers verantwoordelijk blijven en stelt dat FSD-rijders in de VS minder ongelukken zouden maken; zulke claims zijn lastig onafhankelijk te verifiëren. Tegelijkertijd verschijnen in de Verenigde Staten regelmatig incidenten waarbij geautomatiseerde Tesla's betrokken zijn.
Onderzoekers van de TU Delft, waaronder universitair hoofddocent Simeon Calvert, waarschuwen vooral voor gewenning: na maanden gebruik neemt de aandacht van bestuurders af (automation complacency), mensen gaan het systeem te veel vertrouwen en raken minder vaardig in handmatig rijden. Dat kan riskant worden bij plotselinge uitval of onverwachte situaties. Ook blijkt dat sommige bestuurders het lastig vinden later weer zonder automatisering te rijden, vergelijkbaar met iemand die alleen automaten rijdt en dan een handgeschakelde wagen besturen.
Een praktische testrit in Amsterdam illustreert die spanning: het systeem navigeert soepel, houdt 360° zicht dankzij meerdere camera's en geeft waarschuwingen als handen of aandacht ontbreken. De rijervaring is ontspannen en nauwkeurig, maar het is onnatuurlijk stilzitten en vertrouwen op de automaat; het systeem blijft waarschuwen en vraagt ingrijpen als de supervisie verslapt. Conclusie: FSD kan de veiligheid verhogen, mits bestuurders actief alert blijven — de technologie vermindert risico's niet automatisch wanneer mensen fouten maken of oververtrouwen ontwikkelen.