4 op de 10 jonge vrouwen hadden weleens tegen hun wil in seks zonder condoom

In dit artikel:

Onderzoek naar condoomgebruik laat zien dat veel vrouwen aangeven onder druk te zijn gezet om seks zonder condoom te hebben: vaak doordat hun partner aandrong of het condoom weghaalde tijdens de seks (stealthing). Stealthing is sinds 2024 in Nederland strafbaar en er zijn al zaken geweest waarin minstens twee mannen voor de rechter verschenen. Sommige vrouwen dachten aanvankelijk dat er een condoom werd gebruikt maar ontdekten later dat dat niet zo was.

Mannen voeren volgens respondenten regelmatig argumenten aan om condoomgebruik af te wijzen — dat het niet zou passen, het gevoel zou bederven of simpelweg niet nodig zou zijn — waardoor vrouwen afhankelijk worden van de mannelijke partner als het gaat om bescherming. Psychologe en seksuologe Nynke Nijman wijst erop dat het vaker helpt als vrouwen zelf condooms bij zich hebben: dat geeft duidelijkheid zonder dat ze het expliciet moeten aanvragen, vergroot zelfvertrouwen en verkleint de kans dat onder invloed van alcohol of in een ongelijke situatie zonder bescherming wordt gevreeën. Ze raadt oefenen met het openen en omdoen van condooms thuis aan zodat je er in het moment handiger mee bent.

Cijfers uit het onderzoek: slechts 7% van de vrouwen ziet zichzelf als degene die een condoom moet meenemen, tegenover 28% van de mannen; 78% beschouwt condoomgebruik echter als een gedeelde verantwoordelijkheid. Ook mannen hebben soms meegemaakt dat er zonder condoom werd gepenetreerd tegen hun wil — ongeveer een kwart van de mannelijke respondenten meldt dit — maar bij mannen speelt vaker het vergeten of een voorkeur tegen gevoel/erectieverlies een rol.

Condoomgebruik onder jongeren (18–35 jaar) is laag: bijna de helft gebruikt zelden of nooit een condoom. Binnen vaste relaties zegt 66% geen condoom te gebruiken (vaak vanwege vertrouwen of andere anticonceptie). Buiten vaste relaties wordt ook niet altijd beschermd: bij een onenightstand gebruikt 17% geen condoom, bij de eerste keer met een nieuwe partner 12%, en bij seks met iemand die ook andere partners heeft 11%.

Kort samengevat: genderrollen, beschikbaarheid van condooms, alcohol en machtsverschillen vergroten de kans op seks zonder bescherming, soms zonder instemming. Praktische maatregelen — condooms bij je hebben, ermee oefenen en open test- en voorlichtingsaanbod — kunnen risico’s en misstanden verminderen.