38 van 51 deelnemers aan onderzoek naar gesloten jeugdzorg deden suïcidepoging

In dit artikel:

Twee jaar na het eerste rapport over misstanden op ZIKOS-afdelingen (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie) publiceerde ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass dinsdag een opvolgstudie: Eenzaam gestorven. Bhugwandass sprak in maart 2024 met 51 jongeren; uit het vervolgonderzoek blijkt dat 38 van hen sindsdien een poging tot zelfdoding hebben gedaan en dat vijf deelnemers zijn overleden. Inspectieonderzoek had eerder ook vastgesteld dat de ZIKOS-afdelingen onveilig waren.

Van de zeven aanbevelingen uit het oorspronkelijke rapport is volgens Bhugwandass alleen het sluiten van de afdelingen volledig uitgevoerd; de overige adviezen zijn deels of helemaal niet opgevolgd. In Nederland bestonden tot 2024 twee ZIKOS-locaties (Zetten en Harreveld), die na het eerste rapport gesloten werden. Veel betrokken jongeren kampen nog steeds met psychische klachten en fysieke klachten en wachten op erkenning, nazorg of financiële compensatie. Tijdens de presentatie werd het rapport symbolisch in een doodskist getoond, omringd door foto’s van de overledenen.

De organisaties achter de gesloten afdelingen, iHub en Pactum, hebben excuses aangeboden. Jeugdzorg Nederland erkent dat jongeren niet de noodzakelijke zorg en veiligheid kregen en spreekt van traumatiserende maatregelen, geweld en misbruik. Belangenorganisaties MIND en ExpEx eisen dat instellingen het lichamelijk, seksueel en psychisch geweld erkennen, schade vergoeden, nazorg regelen en de cultuur in de gesloten jeugdzorg veranderen.