32 uur lang ontklitten: kapster herstelt Alicia's haar na langdurige coma
In dit artikel:
Half december ziet krullendokter Medina een wanhopige oproep van "Alicia" in een besloten Facebookgroep en reageert direct. Alicia is een ex-comapatiënte (naam gefingeerd op haar verzoek; de redactie kent haar echte naam) van wie het lange haar na een meerweekse coma volledig vervilt was: een vaste, pijnlijke klit die aan de hoofdhuid was vastgegroeid. Omdat ze zich schaamde en niet tegenover mensen durfde te verschijnen, vroeg ze niet om redding van haar kapsel maar om iemand die het wilde afscheren en haar kon helpen aan een pruik. Medina kreeg toestemming om het verhaal te delen en besloot te helpen.
Medina en een gespecialiseerde salon-eigenaar, Willeke Pietersma van De Haarzaak, leggen uit dat zulke zware vervilting vaker voorkomt bij mensen die lange tijd niet voor hun haar konden zorgen — niet alleen door comapatiënten, maar ook bijvoorbeeld door vrouwen met een postnatale depressie. Haar dat langere tijd onbehandeld blijft, krijgt een schubachtige structuur, wordt droger en kwetsbaarder en klit sneller samen. Tijdens een coma valt haar bovendien sneller uit doordat het lichaam in overlevingsmodus verkeert. Verpleegkundigen en de voorzitter van Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) geven toe dat haarverzorging in ziekenhuizen geen vaste, prioriteitsrijke taak is: er bestaan geen duidelijke richtlijnen over wie dit moet oppakken, en het haalt vaak niet de hoogste prioriteit.
Pietersma ziet meerdere keren per jaar extreem vervilt haar binnenkomen; ongeveer 3 procent van haar klanten meldt een zogeheten coma-mat, maar dat zijn alleen zij die de stap durven zetten naar hulp. Soms kan ontklitten nog lukken, maar vaak is de hoofdhuid dermate aangetast dat afknippen onvermijdelijk is. Dat verlies raakt mensen diep—het gaat om identiteit en waardigheid, zeker na een ziekteproces.
Medina ontwikkelde voor Alicia een gedetailleerd stappenplan en zette een intensief ontklittingsproces in. Wat in de berichten misschien simpel leek, bleek in de praktijk veel ingrijpender: vijf dagen werk, ruim 32 uur vrijwilligerswerk, werken met oliën, hydratatie, stoom, veel slijm- of slibproducten en vooral geduld. Waar mogelijk vlechtte ze losgekomen haar direct in zodat het niet opnieuw vast zou klitten; kammen vermijden was cruciaal om verdere schade en kale plekken te voorkomen. Uiteindelijk kon het haar veilig gewassen worden — een emotioneel moment voor beiden — en kreeg Alicia naast de ontklitting ook een make-over (manicure, pedicure, wimperextensions en gezichtsbehandeling) om haar zelfbeeld te herstellen.
De video's en verhalen die Medina deelde op TikTok trokken herkenning en reacties op van anderen met vergelijkbare ervaringen. Medina pleit ervoor dat nazorg na lange comas beter en structureler geregeld wordt: gespecialiseerde haarzorg voor kwetsbare patiënten zou beschikbaar moeten zijn en idealiter vergoed via zorgverzekering, zodat mensen niet gedwongen worden tot schaamtevolle oplossingen als scheren of permanente pruik. Tegelijk wijst ze op de praktische realiteit van haar beroep: zij wil graag helpen, maar kan dit werk niet onbeperkt gratis blijven doen.
Kort samengevat toont dit verhaal een vaak onzichtbaar gevolg van langdurige ziekenhuisopnames: ernstig vervilt haar dat niet alleen fysieke gezondheidsrisico’s kan geven (pijn, hoofdhuidproblemen, infecties) maar ook diep ingrijpt op iemands waardigheid en herstel. De casus van Alicia illustreert zowel de noodzaak van betere richtlijnen en nazorg als de impact van gespecialiseerde, mensgerichte hulp.