28 spook­passagiers op Russische schepen met tanks en pantserwagens richting Afrika

In dit artikel:

Internationaal onderzoek van Follow the Money (FTM), Dossier Center en andere mediapartners wijst erop dat de afgelopen twee jaar minstens 28 Russen onder vermoedelijk valse identiteiten naar Afrika zijn gereisd aan boord van zeven Russische vrachtschepen. Minstens zes van die schepen vervoerden tanks en pantserwagens voor Russische strijders in West-Afrika.

Een voorbeeld is de Mikhail Britnev, die op 18 juni 2026 uit Kaliningrad vertrok met vier ‘passagiers’. Hun namen, geboortedata en paspoortnummers zijn nergens teruggevonden in omvangrijke Russische datalekken, overheidsregisters of vervoers- en verzekeringsgegevens. Het schip voer via de Oostzee, de Noordzee en het Kanaal naar Lomé in Togo, waar het op 9 juli aankwam. Tijdens de reis werd het door een Russisch oorlogsschip begeleid. Kort na het verlaten van het Kanaal schakelde de Mikhail Britnev bovendien zijn radiosignaal uit, waardoor de route niet langer live te volgen was.

Volgens deskundigen en analisten van onder meer C4ADS gaat het waarschijnlijk om vervalste identiteiten. De betrokken personen kunnen voormalige Wagnerstrijders, Russische militairen, inlichtingenpersoneel of logistieke en veiligheidsspecialisten zijn. Valse papieren zouden hun banden met het Russische leger, gesanctioneerde organisaties en de commandostructuur van de operaties moeten verhullen. Een voormalige Deense inlichtingenofficier noemt het zeer onwaarschijnlijk dat een particuliere rederij mensen aan boord heeft die in geen enkele database voorkomen.

De Mikhail Britnev is volgens het onderzoek onderdeel van een breder patroon. In januari 2025 brachten de schepen Adler en Siyanie Severa bijna honderd militaire voertuigen naar Guinee, vanwaar ze over land naar Mali werden vervoerd. Ook aan boord van deze schepen reisden personen met vermoedelijk valse identiteiten. De Sabetta leverde in maart 2026 via Guinee eveneens militair materieel voor Mali.

De voertuigen en vermoedelijke Russische personeelsleden ondersteunen het door Rusland gecontroleerde Africa Corps, de opvolger van de Wagnergroep. Deze strijders steunen het Malinese militaire regime, dat na de staatsgreep van 2021 de Franse en VN-troepen uit het land zette, in de strijd tegen Toeareg-separatisten en jihadistische groeperingen. Volgens analist Nadina Ronc probeert Moskou zo invloed, grondstoffen en strategische banden in Afrika te verwerven.

De werkelijke identiteit en bestemming van de passagiers zijn onbekend. Het Russische ministerie van Defensie, de scheepseigenaren, kapiteins en de Togolese autoriteiten reageerden niet op vragen van de onderzoekers.