26 zelfdodingen onder jongeren per maand, 113 Fonds maakt zich grote zorgen
In dit artikel:
Gaia, een getalenteerde tiener die op het podium floreerde maar buiten de schijnwerpers terughoudend was, overleed op 16‑jarige leeftijd aan zelfdoding. Haar moeder Melanie vertelt dat Gaia op de basisschool vaak van een afstandje meekeek en wachtte tot anderen haar opmerkten. Op haar elfde kampte ze al met een depressie en suïcidale gedachten, kreeg toen hulp en leek langere tijd op te knappen. Na een artistieke periode met onder meer masterclasses in Florence verloor ze na terugkeer echter het contact met klasgenoten. Ze weigerde later hulp, omdat ze er geen vertrouwen in had, en haar ouders merkten niet dat de suïcidale gedachten terugkeerden. Op de rouwkaart stond dat Gaia, wiens naam 'Moeder Aarde' betekent, zich hier niet thuis voelde — een regel waarmee haar ouders het verhaal van hun dochter zichtbaar willen maken en anderen willen waarschuwen.
De stichting 113 Fonds startte de campagne 'Lessen voor het Leven' om die gezichten achter de cijfers te tonen. Gemiddeld overlijden in Nederland volgens het fonds elke maand 26 jongeren door zelfdoding; CANS-data laten zorgwekkende trends zien: 223 jongeren onder de 30 overleden door zelfdoding in 2016, recentere jaren tonen stijgingen (ongeveer 290 in een vorig jaar, 312 in 2024) en volgens hoogleraar Renske Gilissen waren er in 2025 al 73 tieners overleden. Landelijk daalt het totaal aantal zelfdodingen wel — vorig jaar waren dat 1.785 gevallen, het laagste cijfer sinds 2012 — maar juist onder jongeren is het percentage opvallend hoog en in sommige groepen toegenomen.
Onderzoekers noemen meerdere achterliggende factoren: prestatiedruk, eenzaamheid, financiële onzekerheid, woningnood en gebrek aan toekomstperspectief. Gilissen en CANS zien verschillen tussen jongens en meisjes: bij jongens spelen autisme en verslaving vaker een rol, bij meisjes komt het vaker voort uit prestatiedruk, sociale druk en toenemend zelf toegebracht letsel. Vooral het stijgende aantal zelfbeschadigingen bij jonge meiden en het groepsgedrag dat elkaar kan versterken, baart zorgen.
Experts en nabestaanden roepen op om signalen vroegtijdig te herkennen en meer onderzoek te doen. Vroege herkenning bij jongeren kan levensreddend zijn, benadrukt Gilissen; 113 Fonds wil met persoonlijke verhalen voorkomen dat er wordt weggekeken. De oproep is helder: zie de gezichten achter de statistieken en investeer in kennis, preventie en bereikbare hulpverlening voor jongeren.