25 minuten staande ovatie voor 'NAZA', documentaire waarin 24 Israëlische militairen getuigen over luchtaanvallen Gaza

In dit artikel:

De documentaire ‘NAZA’ is op het filmfestival van Venetië in première gegaan en kreeg een staande ovatie van 25 minuten. De film onderzoekt hoe Israëlische militaire aanvallen op Gaza vanuit het leger en de inlichtingendiensten worden voorbereid en uitgevoerd. Volgens filmjournalist Lieven Trio, die de première bijwoonde, is het een bijzonder pijnlijke en feitelijke documentaire over de ontmenselijking van Palestijnse burgers.

De titel ‘NAZA’ verwijst naar een term die binnen militaire kringen wordt gebruikt voor het geschatte aantal burgerslachtoffers bij een luchtaanval. Door slachtoffers in een cijfer of letterwoord samen te vatten, verdwijnen volgens de makers hun individuele levens uit beeld. Israëlische getuigen beschrijven hoe aanvallen vanuit het militaire hoofdkwartier in Tel Aviv op schermen worden gecoördineerd. Een van hen vergelijkt dat proces met een videogame, waarbij de mensen aan de andere kant nauwelijks nog als echte personen worden ervaren.

De film werd gemaakt door de Israëlische filmmakers Rachel Szor en Yuval Abraham, bekend van de Oscarwinnende documentaire ‘No Other Land’. Ze werkten samen met journalisten van +972 Magazine en kregen steun van de Britse krant The Guardian. In een verklaring zeggen ze dat ze hun positie als Israëli’s wilden gebruiken om de systemen achter het geweld tegen Palestijnse burgers te onderzoeken en de stilte daarover te doorbreken.

Voor de documentaire spraken ze met 24 voormalige of huidige medewerkers van de Israëlische militaire inlichtingendienst. Omdat herkenning voor hen zware gevolgen kan hebben, waaronder gevangenisstraf, werden alle interviews ’s nachts op dakterrassen in Tel Aviv opgenomen. De getuigen zijn volledig onherkenbaar gemaakt: hun gezichten, stemmen en zelfs hun handschrift werden vervormd.

‘NAZA’ bevat gedurende het grootste deel van de 80 minuten nauwelijks beelden uit Gaza. Pas aan het einde worden enkele beelden getoond. Volgens Trio komen die daardoor extra hard aan: na de getuigenissen wordt duidelijker welk menselijk leed schuilgaat achter het afstandelijke en bureaucratische systeem waarmee aanvallen worden aangestuurd.

Een uitspraak van een Israëlische getuige blijft Trio in het bijzonder bij. Die zei dat hij nog altijd vindt dat de nazi’s het absolute kwaad vertegenwoordigden, maar inmiddels beter begrijpt hoe mensen tot zulke misdaden konden komen. Volgens Trio suggereert de getuige daarmee dat ook de huidige behandeling van Palestijnen een gevaarlijke grens nadert.