25 jaar na de aanslagen van 9/11 zet Trump het mes in terreurbestrijding

In dit artikel:

Sinds de aanslagen van 11 september 2001 zijn de Verenigde Staten gespaard gebleven van grootschalige terroristische aanvallen. Volgens experts komt dat mede door de veiligheidsstructuur die daarna werd opgebouwd, met onder meer het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, het Nationaal Antiterrorismecentrum en intensievere samenwerking tussen inlichtingendiensten.

Die aanpak staat volgens voormalige medewerkers en terrorismedeskundigen onder president Donald Trump onder druk. Bij de nationale veiligheidsdivisie van het ministerie van Justitie verdween ongeveer een derde van de specialisten en ook binnen de FBI werden medewerkers van de afdeling voor binnenlands terrorisme ontslagen of overgeplaatst. Daarmee dreigen expertise en institutioneel geheugen verloren te gaan.

Trump legt tegelijk sterk de nadruk op migratie, grensbewaking en de bestrijding van drugskartels. Op overheidssites wordt bovendien vooral gewaarschuwd voor zogenoemd transnationaal extreemlinks terrorisme. Voormalig terrorismebestrijder Michael Duffin vindt die focus politiek gekleurd: volgens hem is de dreiging van links-radicalisering niet te vergelijken met die van islamistisch terrorisme. Deskundige Caroline Rose benadrukt wel dat kartels en terroristische organisaties soms samenwerken, maar dat beide dreigingen niet op één hoop mogen worden gegooid.

De koerswijziging schaadt ook het vertrouwen van bondgenoten. Nederland besloot eind vorig jaar via de AIVD en MIVD minder informatie met de VS te delen, uit vrees dat gevoelige gegevens onvoldoende worden beschermd of bij tegenstanders terechtkomen. Europese partners maken zich daarnaast zorgen over de geringere nadruk op mensenrechten in de Amerikaanse terrorismebestrijding.

Een nieuwe aanslag ter omvang van 9/11 blijft volgens de experts moeilijk uitvoerbaar, maar bezuinigingen en personeelsverlies vergroten op termijn wel de risico’s. Vooral doordat terroristische organisaties in onder meer Afrika en Afghanistan ruimte krijgen om zich te hergroeperen, kan het gebrek aan gespecialiseerde kennis leiden tot blinde vlekken in de Amerikaanse veiligheid.