234.000 woningen hebben al een vergunning, maar de sleutels blijven uit

In dit artikel:

Nederland had eind mei bijna 234.000 woningen waarvoor een bouwvergunning was verleend, maar die nog niet waren opgeleverd. Dat aantal nam sinds mei 2023 met ongeveer 55.000 toe en groeide alleen tussen begin april en eind mei met circa 7.300 woningen. Volgens nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek worden er dus meer woningen vergund dan voltooid.

In april kregen ongeveer 8.500 woningen een vergunning en in mei 10.800, ruim boven het maandgemiddelde van circa 7.100 sinds januari 2022. In het tweede kwartaal van 2026 werden 16.400 nieuwbouwwoningen opgeleverd: 400 meer dan een jaar eerder en 2.700 meer dan in het eerste kwartaal. De groeiende pijplijn laat daarmee zien dat de bouw de vergunningverlening niet kan bijhouden.

De 234.000 woningen zijn geen direct beschikbare voorraad. Sommige projecten zijn al in aanbouw, andere wachten nog op de start of bevinden zich in een tussenfase. Na een vergunning kunnen grondwerk, financiering, personeel, materialen, bezwaarprocedures en aansluitingen op het elektriciteitsnet nog voor vertraging zorgen. Ook kunnen grote projecten over meerdere jaren worden uitgevoerd.

De geraamde bouwkosten van de in het tweede kwartaal vergunde woningen bedroegen ongeveer 6,3 miljard euro, 97 procent meer dan een jaar eerder. Het CBS vermoedt dat veranderende regels rond netcongestie per 1 juli ontwikkelaars en gemeenten ertoe hebben aangezet projecten versneld te vergunnen. Tegelijkertijd stegen de producentenprijzen in de hout- en bouwmaterialenindustrie met 4,5 procent. De sector had bovendien 28.600 openstaande vacatures, waardoor gebrek aan personeel de uitvoering kan beperken.

Voor woningzoekenden telt uiteindelijk niet het aantal vergunningen, maar het aantal woningen dat werkelijk beschikbaar komt voor verkoop of verhuur. De grote vergunde voorraad biedt perspectief, maar lost het woningtekort pas op wanneer plannen daadwerkelijk worden gebouwd en opgeleverd.