2026, een terugblik
In dit artikel:
2026 wordt in dit stuk neergezet als een jaar waarin werkelijkheid en kunstmatige werkelijkheid steeds verder in elkaar overvloeiden, met Nederland als toneel maar ook veel internationale absurdititeiten. Centraal staat het idee dat de grens tussen echt en nep werd uitgehold: een AI-gegenereerd nummer bereikte de Top 2000 dankzij stemmen van extreemrechtse fora; een deepfake over voorbereidingen op de Elfstedentocht lokte massa’s toeristen naar Hindeloopen; en AI-poorterijen waren overal in het dagelijks leven aanwezig.
Politiek internationaal domineerde Donald Trump het nieuws met creatieve, autoritaire ingrepen: hij herschikte kiesdistricten zodat grote Democratische gebieden voortaan bij Canada zouden horen, verving Hooggerechtshof-rechters door Fox-presentatoren en bleef nieuwe conflicten aanwakkeren. Hij won geen Nobelprijs maar wel een ironische Facebook Peace Prize en liet de Verenigde Staten meedoen in allerlei onconventionele machtsspelletjes — tegelijk zijn Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne karikaturaal kleinschalig gebleken. In Europa wordt Mark Rutte afgebeeld als een onderhandelaar-voor-alles: hij zou gewonnen gebied voor Oekraïne geregeld hebben door Slowakije een stuk oostelijke grond met stad Kosice af te staan (satirisch gecadreerd).
In Den Haag waren de verhoudingen wankel: het centrumrechtse kabinet-Jetten ontstond na politieke spelletjes waarvan VVD-leider Dilan Yesilgöz een hongerstaking inzette en belandde snel bijna ten val nadat premier Jetten in opspraak kwam door een privébericht over CDA-leider Henri Bontenbal. Binnenlandse maatschappelijke kwesties bleven heftig: stikstofproblematiek belemmerde bouwplannen, demonstraties over asielbeleid en begroting liepen uit de hand, en het maatschappelijk sentiment werd belicht met EW’s keuze voor ‘de bezorgde burger’ als persoon van het jaar — een kritische ode aan gesluierde vormen van racisme.
Klimaatverandering verdween in de marge: recordwarme verkiezingsdagen en het afglijden van Parijs-doelen werden gecounterd door commerciële stuntacties zoals goedkope Ryanair-tickets naar Parijs. Tegelijk waren er opmerkelijke lichtpunten: een bemande maanmissie met een last-minute vervanging door zangeres Taylor Swift, een Nobelprijs Geneeskunde voor onderzoek naar de effecten van digitale ontwenningsstrategieën bij kinderen, en sportieve triomfen zoals de Amerikaanse schaatser Jordan Stolz die elk nummer won en zelfs in biatlon debuteerde.
AI sijpelde door in alle sectoren: JA21 leverde een 24-jarige influencer als minister voor AI en Digitale Zaken; een AI-acteur speelde Elon Musk; een AI-docent in Assen kreeg een burn-out door werkdruk; en ChatGPT breidde zijn ‘persoonlijkheden’ uit met curiositeiten. Ondanks die digitalisering benadrukt de tekst dat mensen nog steeds het merendeel vormen, maar collectief moe en minder hoopvol zijn geworden.
De ironische eindtoon is huiverig maar bijtend: we hebben de menselijke maat niet gewonnen — niet gezonder, niet hoopvoller — maar we hebben wel overleefd in een jaar waarin feiten en fictie elkaar continu uitdagen.