2025 was het jaar waarin Trumps woede, hebzucht, gulzigheid, hoogmoed, luiheid, lust en afgunst hoogtij vierden
In dit artikel:
Donald Trumps tweede termijn heeft volgens het artikel in één jaar tijd veel verdergaande en effectievere omwentelingen teweeggebracht dan velen bij zijn aantreden verwachtten. Waar zijn eerste termijn vooral theater en mislukkingen leek op te leveren, bleek Trump II doelgerichter: binnenlandse repressie en intimidatie, systematische verrijking van zijn omgeving en een agressieve, opportunistische buitenlandse politiek veranderen de Verenigde Staten in een steeds meer gepersonaliseerde autocratie en een roofstaat.
Binnenlands: securitisatie, terreur als politiek instrument
In buurten als Little Village (Chicago) leidde de agressieve inzet van ICE tot angst en burgerweerstand: buurtpatrouilles met fluitjes organiseren waarschuwingen tegen ongewapende, vaak ongemerkte invallen. ICE, massaal gefinancierd en gerekruteerd via MAGA-netwerken, fungeert niet langer louter als uitvoerder van immigratiewetgeving maar als een performatieve machtskracht die intimidatie en geweld inzet. Tegelijk zette het Witte Huis federale militairen in tegen Democratisch geregeerde steden en voerde het ontslag- en degradatiegolven door bij leger en overheid, waarmee vrouwen en mensen van kleur onevenredig werden geraakt.
Instituten onder druk
Universiteiten werden stelselmatig gediskwalificeerd en financieel gekort, met name elite-instellingen; kritische wetenschappers en juristen werden weggedrongen. Het ministerie van Justitie verloor professionaliteit en onafhankelijkheid: processen stokten, onderzoek naar corruptie en witteboordencriminaliteit nam af, en juridische middelen werden ingezet om Trumps wraak- en loyaliteitsagenda te dienen. Een grootschalige uitzuivering van de ambtenarij — deels uitbesteed aan een nieuw Department of Government Efficiency met Elon Musk — verminderde expertise en controle binnen de staat.
Verwerving van macht en winst
Het presidentschap werd intensief gekanaliseerd naar private verrijking. Merchandising, diners, giften en juridische schikkingen (YouTube, ABC) spoelden miljoenen naar Trump en zijn netwerk. Een opvallende koerswijziging was Trumps omarming van crypto: de familie-organisatie investeerde groots, introduceerde een eigen stablecoin en profiteerde van deregulering, wat critici een nieuw financieel kaartenhuis noemen dat systeemrisico’s vergroot.
Buitenlandse politiek: machtszones, afpersing en militaire acties
Buitenlands trad Trump anders op dan verwacht: minder subtiel diplomatiek werk en meer snel-PR, afgedwongen deals en het streven naar directe economische winst. Handelssancties en importheffingen bereikten hoogtepunten die de wereldeconomie omvormen; bondgenoten werden onder druk gezet voor concessies, Taiwan en Japan moesten betalen voor bescherming. De inval in Venezuela en de ontvoering van Nicolás Maduro markeerden een openlijk imperialistische stap — met olie als expliciet motief — en leidden tot schok en veroordeling. Trumps vredesinitiatieven (Oekraïne, Gaza, diverse Afrika- en Azië-conflicten) waren vaak theatrale, slecht voorbereide afspraken die de onderliggende problemen niet oplosten en soms juist nieuwe risico’s creëerden.
Democratische erosie en het autoritaire draaiboek
Gedragswijzigingen beschreven door deskundigen worden samengevat als toepassing van het “authoritarian playbook”: massaontslagen, loyaliteitsverhogende herstructurering van het openbaar ambt, inlijving van veiligheidsdiensten als instrumenten tegen politieke tegenstanders, en juridisering van wraak. Project 2025 en een kader van decreten en benoemingen maakten de remmen los die in 2017–2020 waren aangebracht. Lokale en nationale oppositiefiguren, advocaten en aanklagers werden openlijk doelwit van intimidatiecampagnes.
Maatschappelijke en geopolitieke gevolgen
De regering portretteert Europa als potentieel te hervormen gebied — markten openen, klimaatbeleid terugdraaien en meer Amerikaanse wapenaankopen — waarmee het oude trans-Atlantische partnerschap onder druk komt te staan. Intern ontstaan scheuren binnen de coalitie die Trump aan de macht hielp: techmiljardairs, cultuurconservatieven en MAGA-hardliners botsen over AI, arbeidsmigratie en economische belangen. Het Epstein-dossier en raakvlakken met figuren als Steve Bannon belichten morele en politieke ambiguïteiten die zelfs binnen de Republikeinse gelederen weerstand hebben opgeroepen.
Stand van zaken en vooruitblik
Het beeld na twaalf maanden is er een van systematische transformatie: instituties uitgehold, macht gecentraliseerd en het presidentschap benut voor persoonlijke en geopolitieke winst. Experts waarschuwen dat dit proces de Amerikaanse democratie diepgaand kan beschadigen en dat de internationale reputatie en slagkracht van de VS daardoor zowel verzwakt als onvoorspelbaar zijn geworden. Hoe duurzaam deze veranderingen zijn zal deels afhangen van verkiezingsuitslagen (congresmeerderheden) en maatschappelijke tegenkrachten — maar de korte termijn toont een president die veel verder gaat dan eerder gedacht bij het inzetten van middelen om macht te consolideren en eigen belangen na te jagen.