2025 was het Jaar van de woelmuis
In dit artikel:
In 2025 zette de Zoogdiervereniging de woelmuis centraal: het Jaar van de woelmuis had tot doel aandacht te vragen voor alle vijf in Nederland voorkomende woelmuissoorten — van algemene types zoals de veldmuis tot de zeldzame noordse woelmuis — en om hun ecologische belang te tonen. Woelmuizen zijn belangrijke prooidieren voor roofvogels, daarom stond braakbalonderzoek prominent op de agenda.
Vrijwilligers namen het voortouw: tijdens een landelijke recordactie werden ruim 47.000 woelmuizen uit braakballen geplukt, waar normaal ongeveer 30.000 per jaar worden verwerkt. Die prestatie leverde in december de Gouden Braakbal-trofee op voor Jan Alewijn Dijkhuizen, met meer dan 6.000 geplozen exemplaren als beste pluizer. Gedurende het jaar organiseerde de vereniging ook trainingssessies voor nieuwkomers en ervaren pluizers; een van de startactiviteiten vond plaats op 24 januari op de Zuidas.
Wetenschappelijke innovatie was eveneens onderdeel van het programma. In samenwerking met Naturalis en het Radboud UMC werd geëxperimenteerd met CT-scans van braakballen om de inhoud zonder fysieke ontleding zichtbaar te maken. De eerste uitkomsten zijn veelbelovend, maar de methode is nog niet rijp voor grootschalig gebruik in het NEM Verspreidingsonderzoek Muizen.
De campagne leverde ook publieksgerichte initiatieven op. Voor het eerst werd een zoogdier live uitgezonden op Beleef de Lente: woelmuizen waren zichtbaar in de livestream rond een torenvalkkennest — een natuurlijke combinatie, omdat 2025 ook het Jaar van de Torenvalk was. In augustus leidde een landelijke vangactie in Zeeuws-Vlaanderen tot hernieuwde waarnemingen van de moeilijk te vinden ondergrondse woelmuis. Op 13 september bundelden exposities, excursies (muizen vangen en muizenkeutels zoeken), braakbalpluizen en lezingen over soorten en onderzoek op Tiengemeten de activiteiten tijdens de Woelmuizendag.
De campagne kreeg ruime media-aandacht en veel ondersteuning van vrijwilligers; hun inzet werd nadrukkelijk bedankt. Door zowel burgerwetenschap, educatie als onderzoek te combineren heeft het Jaar van de woelmuis in 2025 zowel de kennis over als de zichtbaarheid van deze kleine zoogdieren vergroot — een belangrijke stap voor hun monitoring en bescherming in Nederland.