150 jaar telefonie: bellen blijft maar de manier waarop verandert

In dit artikel:

Precies 150 jaar nadat Alexander Graham Bell het eerste telefoongesprek voerde, schetst dit artikel de ontwikkeling van de telefonie van houten wandtoestellen tot de huidige mobiele wereld. In het Houweling Telecom Museum in Rotterdam leggen vrijwilligers uit hoe de verbindingen aanvankelijk tot stand kwamen via pluggen en telefonistes; rond 1900 volgden bakelieten telefoons met kiesschijf en meer automatische schakelingen.

In Nederland ging het eerste openbare telefoonnetwerk op 1 juni 1881 van start met slechts 49 abonnees en korte nummers. Toen in 1931 de eerste telefooncellen verschenen – muntgestuurd en voor iedereen toegankelijk – begon bellen buitenhuis gemeengoed te worden. Het aantal telefoonhokjes groeide naar zo’n 20.000 begin jaren ’90, maar met de opkomst van mobiele telefoons en later smartphones werden ze overbodig; na een besluit in 2008 zijn de laatste openbare hokjes rond 2016–2017 verdwenen.

Een andere mijlpaal was de nationale omnummeringsactie in 1985, “Operatie Decibel”, waarbij vaste nummers werden omgezet naar een tiencijferig systeem omdat de nummers anders zouden opraken. De Autoriteit Consument & Markt (ACM), die de nummers beheert, meldt dat het aantal huishoudens met een vaste aansluiting de afgelopen jaren daalde van ruim zeven miljoen naar ongeveer 3,8 miljoen. Tegelijk blijft het totale belminutenvolume redelijk stabiel: vast bellen is grotendeels verdrongen door mobiel bellen, en internetbellen (bijv. via WhatsApp) zit niet in die tellingen, waardoor het echte belgebruik waarschijnlijk hoger ligt.

Vrijwilligers signaleren dat jongeren smartphones vooral voor andere functies gebruiken dan bellen, maar benadrukken dat spraakcontact sociale nuance biedt die tekstcommunicatie mist. Op dit moment zijn er ongeveer 26 miljoen mobiele aansluitingen en nog circa 6,8 miljoen mobiele nummers beschikbaar, waardoor een nieuwe landelijke hernummering voorlopig niet nodig lijkt.