14de jaar op rij beukennootjes, en het zijn er veel

In dit artikel:

De beuk heeft op de Veluwe voor het veertiende jaar op rij beukennootjes geproduceerd. Volgens de jaarlijkse inventarisatie van de Faunabeheereenheid Gelderland begon het groeiseizoen gunstig: vrijwel alle bomen bloeiden goed en de vruchtzetting verliep voorspoedig. Door de uitzonderlijk warme, zonnige en droge zomer vielen de opbrengsten uiteindelijk lager uit dan verwacht. Naar schatting komt de oogst uit op 1,3 miljoen kilo beukennootjes, nog altijd bovengemiddeld maar minder dan de 2,1 miljoen kilo die bij een extreme volmast mogelijk was.

De droogte beschadigde vooral bomen die veel zon kregen. Bij deze beuken waren de nootjes vaak leeg. Van geplukte bolstertjes bleek 85 procent gevuld en 15 procent loos. De hoeveelheid beukennootjes hangt bovendien samen met de oogst van het voorgaande jaar: na een grote productie hebben bomen minder energie voor een nieuwe mast. De relatief lage oogst in 2025, de warme zomer van dat jaar en de zachte winter daarna voorspelden daarom een rijk beukennootjesjaar.

De inlandse eiken deden het dit jaar juist slecht. Zij leverden naar schatting slechts 620.000 kilo eikels, tegenover 4,7 miljoen kilo een jaar eerder. Amerikaanse eiken produceerden circa 850.000 kilo. Samen komt de hoeveelheid eikels en beukennootjes op de Veluwe uit op 2,8 miljoen kilo, aanzienlijk minder dan het gemiddelde van 4,7 miljoen kilo. Het record staat op 10 miljoen kilo in 2020. De beperkte eikelproductie is waarschijnlijk mede het gevolg van de grote oogst van vorig jaar, waarvan de bomen moesten herstellen.

Ook bosbessen en andere vegetatie hadden last van de droogte. Blauwe bosbessen verdroogden vanaf juli, terwijl vossenbessen aanvankelijk overvloedig aanwezig waren maar eveneens achterbleven. Opvallend is dat vossenbessen tegelijk bloeien en bessen dragen. Bramen lijken zich over de Veluwe uit te breiden en op Landgoed Hof te Dieren groeit framboos snel. Dat kan gunstig zijn voor insecten, bodem, wild en bessenetende vogels.

Voor wilde zwijnen betekent de lage totale mast dat voedsel sneller schaars wordt. Waar eikels al op waren, woelden zwijnen de bodem om op zoek naar wortels. Daarbij beschadigden ze onder meer Amerikaanse vogelkers, bosbessen en struikheide. De auteurs pleiten daarom voor een beheer dat het aantal zwijnen beter afstemt op de hoeveelheid beschikbaar voedsel. Bij voldoende boomvruchten is er minder behoefte om op grote schaal de bodem open te breken.