11 jaar lang volgde Lidewij haar Brusselse buurvrouw en haar kinderen: "Ze zagen mij nooit als tv-maker, maar als buurvrouw"

In dit artikel:

Documentairemaker Lidewij Nuitten leerde haar Brusselse buurvrouw Lamia in 2015 kennen tijdens een korte reportage voor ‘Iedereen beroemd’. Wat begon als een vluchtig portret van Lamia en haar drie kinderen, groeide uit tot de driedelige VRT Canvas-reeks ‘On ira tous au paradis’. Nuitten volgde de familie Benabbas ongeveer elf jaar, van de lagere schooltijd van de kinderen tot hun volwassenwording.

De openheid van Lamia maakte meteen indruk op Nuitten. De alleenstaande moeder vertelde zonder veel terughoudendheid over haar gezin, haar moeilijke familiegeschiedenis en het leven in Brussel. Omdat er snel een vertrouwensband ontstond, werd de documentairemaker niet alleen een filmer, maar ook buurvrouw en uiteindelijk een soort familielid. De camera registreerde de opvoeding van Mehdi, Meissa en Zaher, hun schooljaren, puberteit en onderlinge conflicten, maar ook de inspanningen van Lamia om haar kinderen ondanks moeilijke omstandigheden zoveel mogelijk kansen te geven.

Die nabijheid was tegelijk een kracht en een probleem. Nuitten wilde gebeurtenissen op het juiste moment vastleggen, maar moest ook rekening houden met de rouw en kwetsbaarheid van het gezin, bijvoorbeeld na het overlijden van de vader. De grens tussen werk en privé vervaagde steeds meer. Zo bood ze Meissa onderdak na een nieuwe crisis met haar broer. Nuitten erkent dat die vermenging haar kwetsbaar maakt, maar zegt ook dat ze veel van de familie terugkrijgt.

De reeks toont niet alleen warme familiemomenten en humor, maar ook meningsverschillen. Lamia overweegt op Vlaams Belang te stemmen omdat ze vindt dat andere partijen problemen zoals drugs en illegaal verblijf in Brussel niet hebben opgelost. Dat leidt tot onbegrip bij Meissa. Ook Nuitten en Lamia botsen soms over de positie van vrouwen, hoofddoeken en minirokken. Tijdens de puberteit spreken de jongens zich bovendien uit over homoseksualiteit. Nuitten besloot die uitspraken niet weg te knippen, omdat de kijker volgens haar het volledige verhaal moet kunnen zien. Wanneer Nuitten zelf uit de kast komt, reageren de kinderen juist positief.

Volgens Nuitten toont die ervaring hoe persoonlijk contact vooroordelen kan nuanceren. Lamia vindt dat de vriendschap haar kinderen helpt om zich minder af te sluiten en niet blind over anderen te oordelen. Ook Nuitten zegt geleerd te hebben dat mensen fundamenteel van mening kunnen verschillen zonder elkaars vijanden te worden. Ze hoopt dat kijkers door de familie van dichtbij te leren kennen, milder worden tegenover mensen die ze anders snel in een hokje zouden plaatsen.

Lamia is volgens Nuitten de spil van het gezin. Ze zette haar eigen dromen grotendeels opzij om haar kinderen op weg te helpen en probeert hen ondanks financiële en psychologische moeilijkheden stabiel te laten opgroeien. Het terugzien van oude beelden confronteerde haar soms, bijvoorbeeld wanneer haar jonge zoon om aandacht vroeg terwijl zij drie kinderen tegelijk moest grootbrengen. Toch schaamt Lamia zich niet voor problemen waar ze geen schuld aan heeft, zoals haar jarenlange wachttijd voor een sociale woning.

Nu haar jongste volwassen is, richt Lamia haar dromen nog altijd op haar kinderen. Ze hoopt dat zij een stabiel leven opbouwen en de kracht vinden om moeilijkheden te overwinnen. De titel van de reeks verwijst naar een lied van Michel Polnareff dat Lamia aanhaalde tijdens een gesprek over haar zware jeugd. Voor Nuitten vat het nummer de combinatie samen van verdriet, veerkracht en het vermogen om ondanks alles te blijven lachen.

‘On ira tous au paradis’ is vanaf dinsdag te bekijken op VRT Canvas, telkens om 21.25 uur, en via VRT MAX. De reeks wil geen politieke of sociologische oplossingen bieden, maar vooral laten zien hoe menselijke nabijheid vooroordelen kan doorbreken.