10 keer de snelheid van het geluid en uiterst precies: zo werkt Oresjnik-raket, die Rusland al 3 keer heeft ingezet
In dit artikel:
Het Russische leger heeft naar verluidt voor de derde keer de hypersonische middellangeafstandsraket Oresjnik ingezet tijdens de oorlog tegen Oekraïne. Volgens Russische bronnen werd de raket afgelopen nacht gebruikt in een grootschalige luchtaanval op Kiev en omgeving; Oekraïense president Zelensky meldde dat onderdelen in Bila Tserkva ten zuiden van Kiev neerkwamen. Het precieze doelwit van de aanval is nog onduidelijk.
Eerdere inzetten vonden plaats in november 2024 bij een aanval op Dnipro (toen nog in testfase) en in januari bij een aanvalsgolf op de regio Lviv in het westen van Oekraïne. Oekraïense inlichtingendiensten publiceerden toen foto’s van opgegraven onderdelen die aan dit rakettype werden gelinkt. In de tweede helft van vorig jaar kondigde president Poetin aan dat serieproductie zou starten; Oekraïense diensten schatten de productie op circa zes exemplaren per jaar. In december verklaarde Wit‑Russische leider Loekasjenko dat de eerste Oresjnikraketten in Belarus waren geplaatst en gevechtsklaar zijn.
Technisch gaat het om een grond-grondraket die volgens experts waarschijnlijk een doorontwikkeling is van de RS-26 Roebezj. Rusland zegt dat de Oresjnik een bereik van 4.000–6.000 kilometer heeft en snelheden tot ongeveer Mach 10 bereikt, waardoor westerse luchtverdedigingen moeilijk effectief zouden zijn. De raket kan technisch ook een nucleaire kop dragen, maar bij de tot nu toe gerapporteerde aanvallen zijn geen kernkoppen gebruikt.
Het wapen werkt met een mobiel lanceersysteem en volgt een baan die ver buiten de atmosfeer uitkomt. In de uiteindelijke fase laat de kop — ook wel “bus” genoemd — zes afzonderlijke eenheden los. Die submunities hebben ieder een eigen aandrijving en bestuurbare richtingsverandering, plus antennes die met satellieten communiceren, wat hun pad manoeuvreerbaar en juist maakt en onderschepping bemoeilijkt. Nachtbeelden van eerdere aanvallen toonden meerdere lichtflitsen die overeenkomen met het neerkomen van zulke afzonderlijke delen. Bij de aanvallen op Dnipro en Lviv bevatten die delen volgens meldingen geen explosieve ladingen, wat de term “bom” in eerdere berichten nuanceert.
Analisten stellen dat Rusland de Oresjnik deels inzet voor symbolische doeleinden: de eerste inzet werd door Moskou gepresenteerd als antwoord op wat het noemde de agressieve houding van NAVO‑landen; latere inzetten werden volgens Russische verklaringen voorgesteld als vergeldingsacties voor vermeende Oekraïense aanvallen (waarvoor Kyiv en westerse landen vaak ontkenningen geven). Voor de meest recente inzet noemt Rusland een vergelding voor een vermeende Oekraïense droneaanval op een schoolgebouw in door Rusland bezet Loehansk; Oekraïne spreekt van een militair doelwit.
Zelensky waarschuwt westerse bondgenoten al langer voor de strategische implicaties van de Oresjnik: met het opgegeven bereik kan Rusland doelen in grote delen van Europa raken. Hij roept op tot gerichte sancties tegen bedrijven die via tussenpersonen onderdelen leveren aan de Russische defensie-industrie, omdat die toeleveringen essentieel zouden zijn voor de verdere ontwikkeling en productie van het systeem.