10 jaar geleden maakte VRT haar eerste podcast: "Het medium laat toe wat radio nooit kon"
In dit artikel:
Tien jaar geleden begonnen radiomakers Ward Bogaert en Philip Heymans bij de VRT met de podcast Iemand — een project dat ontstond bij de koffiemachine uit ergernis over steeds kortere radioreportages en uit inspiratie door Amerikaanse verhalende formats zoals This American Life. Omdat radioreportages vaak tot vier minuten worden teruggebracht, gingen veel rijke verhalen verloren; met Iemand wilden ze die langere, vertraagde vertelvorm nieuw leven inblazen.
Iemand en het gelijktijdig gelanceerde Mastertrack gingen op 5 mei 2016 van start, aanvankelijk zonder dat VRT een duidelijke podcaststrategie had. De eerste afleveringen staan nog op VRT MAX. In promotiefilmpjes, onder meer met radiocoryfee Lutgart Simoens, probeerden de makers het publiek uit te leggen wat een podcast precies kan betekenen. De reeks groeide uit tot een van de vaste waarden in het Vlaamse podcastlandschap: maandelijks verschijnt er een nieuwe aflevering, soms gemaakt door jong talent dat via Iemand zijn eerste stappen in audiojournalistiek zet.
Technisch en stilistisch ontwikkelde Iemand zich zichtbaar: de eerste aflevering was ongeveer 23 minuten, recente afleveringen lopen tot zo’n 48 minuten. Die langere duur is kenmerkend voor wat de makers beoogden — ruimte geven voor stiltes, adempauzes en verdieping die op radio vaak niet mogelijk zijn. Het publiek reageerde positief; Iemand fungeert voor veel luisteraars als instap in het genre en vindt nog steeds nieuwe luisteraars zonder veel promotie.
De makers bouwden een reputatie op met andere producties: Heymans en Bogaert maakten samen onder meer Drie dagen (over een vrouw die euthanasie wil), waarmee ze in 2021 door de Stichting Verhalende Journalistiek werden onderscheiden als Meestervertellers. Heymans’ reeks Waar is zuster Gabrielle? werd meer dan twee miljoen keer beluisterd. Naast podcasts werkt Bogaert ook voor Radio 1 (De wereld van Sofie) en maakt hij de wielerpodcast Radio Bahamontes.
Ook organisatorisch is er veel veranderd: waar podcastproducties aanvankelijk een eenmanszaak waren — maker, montage en eindredactie in één — zijn ze uitgegroeid tot volwaardige producties met producers, eindredacteuren en aparte monteurs. Catherine Lekime, podcastverantwoordelijke bij VRT, benadrukt dat de lat en kwaliteit sterk zijn gestegen; podcasts zijn geen niche meer maar een volwassen medium waarin productiehuizen en de publieke omroep investeren.
Kort: wat begon als een informeel idee aan de koffiemachine is uitgegroeid tot een invloedrijke, duurzame podcastreeks die verhalen meer ademruimte geeft en mee heeft geholpen het Vlaamse podcastlandschap volwassen te maken.