10 jaar geleden kozen Britten voor Brexit (en dat konden ze zelf amper geloven)

In dit artikel:

Op 23 juni 2016 stemden de Britten in een referendum nipt voor vertrek uit de Europese Unie: 51,9 procent koos voor Leave, 48,1 procent voor Remain. De uitslag kwam in de vroege ochtend van 24 juni als een schok voor het Verenigd Koninkrijk en Brussel, zeker omdat de eerste exitpolls nog op een remanetecht hadden gewezen. Het referendum, uitgeschreven door de conservatieve premier David Cameron om partijtwisten over Europa te bezweren, draaide uit op een politieke catastrofe: Cameron nam kort daarna ontslag.

De stemming legde meteen diepe breuklijnen bloot. Engeland en Wales stemden vooral vóór Brexit, terwijl Schotland, Noord-Ierland en Londen juist bij de EU wilden blijven. Ook tussen generaties en leefwerelden was het verschil groot: ouderen en kiezers op het platteland waren vaker voor, jongeren en stedelingen vaker tegen.

Na Cameron volgde Theresa May, maar zij kreeg de uittreding niet ordelijk geregeld. Pas onder Boris Johnson werd Brexit op 31 januari 2020 officieel afgerond, gevolgd door een handelsakkoord met de EU eind dat jaar. De beloften van de voorstanders maakten sindsdien weinig indruk: de economie profiteerde niet duidelijk, de gezondheidszorg bleef onder druk staan en ook migratie en koopkracht bleken hardnekkige problemen.

Tien jaar later zoekt premier Keir Starmer, inmiddels van Labour, opnieuw voorzichtig samenwerking met de EU via afspraken over veiligheid, defensie en onderwijs. Een terugkeer naar het EU-lidmaatschap is echter niet aan de orde. Intussen is Nigel Farage, het gezicht van de Brexit-campagne, weer invloedrijk geworden met Reform UK, dat profiteert van onvrede over migratie en de Britse politiek.