10 jaar Brexit: komen de Britten ooit terug in de EU?

In dit artikel:

Op 23 juni 2016 stemde het Verenigd Koninkrijk verrassend voor vertrek uit de EU, met 51,89 procent voor leave. Inmiddels, tien jaar later, wordt Brexit in eigen land steeds vaker gezien als een mislukking: 60 procent van de Britten oordeelt negatief over de uitkomst, al wil lang niet iedereen echt terug naar Brussel.

Volgens correspondent Anne Saenen heeft Brexit de economie niet gebracht wat was beloofd. Britse bedrijven kampen met extra papierwerk, langere grenscontroles en minder soepele handel met EU-landen. Ook de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne drukten op de economie, maar binnen het VK groeit het idee dat EU-landen daarvan beter zijn hersteld.

Toch blijft een volledige terugkeer politiek lastig. Brexit raakte sterk verweven met identiteit en loyaliteit, waardoor het onderwerp jarenlang bijna onbespreekbaar was. Veel tegenstanders wilden het debat vermijden uit respect voor de uitslag van het referendum, terwijl voorstanders vaak nog steeds achter het principe van vertrek staan.

De Britse regering zet wel kleine stappen richting nauwere samenwerking met de EU. Zo doet het VK vanaf volgend jaar weer mee aan Erasmus+ en zijn er al afspraken gemaakt over defensie en visserij. Een echte terugkeer is echter nog verre toekomstmuziek, mede omdat veel Britten dat niet willen.

In Brussel staat men overwegend open voor Britse toenadering, zeker nu samenwerking rond Oekraïne belangrijk is geworden. Tegelijk bestaat er weinig animo om Londen opnieuw uitzonderingsposities te geven, zoals vóór Brexit. Vooral Frankrijk kijkt kritisch, terwijl bijvoorbeeld Finland juist nadrukkelijk pleit voor heroverweging van de breuk.