1 vliegveld = 3 datacenters

In dit artikel:

Ties Joosten bespreekt in zijn nieuwsbrief twee recente datacenterzaken en plaatst die in een breder klimaaten energieperspectief. In Amsterdam is ondanks eerdere afspraken toch een hyperscale-datacenter aangekondigd, iets wat NRC koppelde aan de al bestaande krapte op het lokale elektriciteitsnet en de vermeende vertraging van de aanleg van tienduizenden huizen en tientallen scholen. Joosten stelt dat die vergelijking scheef is: het opschalen van veel kleine aansluitingen (huishoudens, scholen) vergt intensieve, langdurige werkzaamheden aan het verdeelnet en veel straatgraafwerk, terwijl het aansluiten van een groot datacenter vaak via één zware hoofdkabel kan gebeuren. Het verhaal dat een hyperscale de oorzaak is van massale vertragingen voor woningbouw noemt hij daarom te eenvoudig.

In Lelystad bleek het datacentrum-eigendom tegenover de gemeenteraad onjuiste claims te hebben gedaan over het verwachte energiegebruik; later kwam naar buiten dat het verbruik op ongeveer 753 GWh per jaar zou uitkomen, waarop experts hun zorgen uitten. Joosten plaatst die zorg echter in context: aan de andere kant van Lelystad ligt een gepland nieuw vliegveld, waarvan de aanvankelijke 10.000 vluchten (voornamelijk korte Europese vluchten) een groot brandstof- en daarmee energieverbruik opleveren — en bovendien moeilijk te verduurzamen zijn. Waar datacenters hun klimaatimpact relatief eenvoudig kunnen verkleinen met lokale wind- of zonneprojecten, is het klimaatneutraal maken van conventionele vliegtuigen technologisch vrijwel onhaalbaar; daarnaast brengen vluchten stikstof, fijnstof en geluidsoverlast met zich mee.

Zijn conclusie: kritiek op datacenters is vaak terecht — zeker wanneer Amerikaanse techbedrijven lokale politiek manipuleren of feiten verdraaien — maar het simplificeren van datacenters als dé oorzaak van netcongestie en de belangrijkste klimaathuiver gaat te ver. Joosten wijst op het belang van juiste vergelijkingen en context bij debatten over energiegebruik en geeft een kanttekening dat een eerdere berekening van kerosinegebruik in zijn nieuwsbrief met een factor tien was overschat en daarna is gecorrigeerd. Joosten is adjunct-hoofdredacteur en schrijft over klimaat, luchtvaart, energie en landbouw.