1 op 5 scholen krijgt onvoldoende van inspectie, rekenen en taal wéér niet beter
In dit artikel:
Uit een steekproef van de Inspectie van het Onderwijs blijkt dat bijna één op de vijf basisscholen en middelbare scholen in Nederland de laatste twee jaar een onvoldoende of het oordeel 'zeer zwak' kreeg. Van de 1.208 onderzochte scholen en afdelingen (inclusief speciaal onderwijs) kreeg 16% een onvoldoende en 2% een zeer zwak oordeel. Voor het mbo zijn de cijfers nog ernstiger: bij 44% van de opleidingen werd een onvoldoende vastgesteld, waarvan 1% zeer zwak.
De inspectie bezocht niet alleen risicoscholen, maar bezocht voor het eerst sinds 2017 ook scholen zonder vooraf bekende problemen. De belangrijkste oorzaak van de onvoldoendes ligt volgens de inspectie bij zwakke basisvaardigheden: rekenen/wiskunde, taal en burgerschap. Meer dan de helft van de scholen kreeg herstelopdrachten voor deze onderdelen; in het voortgezet onderwijs geldt dat voor bijna driekwart van de instellingen. Bij burgerschap missen veel scholen concrete leerdoelen en lesactiviteiten. Met name in de onderbouw van de middelbare school is leesvaardigheid en woordenschat nog duidelijk gedaald ten opzichte van het pre-coronatijdperk; rekenen blijft vooral op het vmbo achteruitgaan.
Er zijn enkele kleine verbeteringen: vwo-leerlingen laten een lichte stijging in wiskundeprestaties zien en op de basisschool zijn taal en rekenen weer ongeveer op het niveau van vóór de pandemie. Toch vinden deskundigen als emeritus hoogleraar Paul Kirschner de conclusies van de inspectie te mild: hij pleit voor veel meer urgentie en zelfs een breed Deltaplan om achterstanden te herstellen.
De inspectie wijst tevens op een structureel probleem bij schoolleiding: directeuren en rectores hebben te weinig tijd om onderwijsinhoudelijke verbetering te sturen, omdat zij worden opgeslokt door operationele taken en administratieve lasten. Besturen zouden schoolleiders moeten ontlasten, bijvoorbeeld door administratieve ondersteuning of taakdelegatie. Freek Polter, die interim-schoolleiders detacheert, stelt echter dat het vooral om de kwaliteit van leidinggeven en investeringen in training gaat: schoolleiders moeten beter leren aansturen van teamleiders.
De volledige oordelen, inhoudelijke rapporten en herstelopdrachten zijn gepubliceerd op de website van de Inspectie van het Onderwijs en via Scholenopdekaart.nl. De bevindingen roepen vragen op over beleid, leiderschap en gerichte investeringen om de basisvaardigheden structureel te verbeteren.