Uitdager grote schoolboekenuitgevers krijgt financiële steun van 1.500 scholen

In dit artikel:

De anderhalf jaar geleden opgerichte uitgever Neon heeft de eerste versies van zijn lesboeken klaar. Vanaf de start van het nieuwe schooljaar kunnen scholen en leraren de materialen uitproberen. Ongeveer 2.000 leraren hebben zich aangemeld; 127 schoolbesturen, samen goed voor circa 1.500 basis- en middelbare scholen, betalen inmiddels mee aan de coöperatie zonder winstoogmerk.

Neon wil een alternatief bieden voor de enkele grote commerciële uitgevers die de onderwijsmarkt domineren. Volgens uitgever Marten Blankesteijn bestaat er in het onderwijs behoefte aan lesmateriaal dat beter onderbouwd, flexibeler en goedkoper is. Leraren zouden bovendien niet altijd goed kunnen beoordelen of boeken aansluiten op de wettelijke kerndoelen. De eerste testversies verschijnen nog niet voor alle leerjaren en niveaus; per vak wordt begonnen met het eerste leerjaar.

De deelnemende leraren krijgen tijdens bijeenkomsten uitleg en wordt gevraagd de boeken te beoordelen. Neon hoopt vooral dat zij er daadwerkelijk les mee geven, zodat duidelijk wordt welke verbeteringen nodig zijn. Bij tegenstrijdige reacties kan de uitgever onder alle testers van een vak een enquête houden.

Voor het schrijversbestand koos Neon niet primair op basis van cv’s. Kandidaten moesten een concreet lesontwerp maken, dat door didactische deskundigen werd beoordeeld. Zo werden onder meer een jonge wiskundeauteur en twee docenten die pas kort in Nederland wonen geselecteerd. Volgens Blankesteijn beschikten zij aantoonbaar over sterke vaardigheden in het ontwikkelen van lesmateriaal.

Scholen betalen momenteel jaarlijks 10 euro per leerling in het voortgezet onderwijs en 7 euro per leerling in het basisonderwijs. Daarvoor mogen ze de methodes testen en invloed uitoefenen op de inhoud. Met digitale bewerkingstools kunnen scholen hoofdstukken, paragrafen of opdrachten toevoegen en onderdelen verwijderen. Een aangepaste versie kan vervolgens ook voor andere scholen beschikbaar komen, bijvoorbeeld voor montessori- of dyslexieonderwijs.

De prijs van gedrukte boeken hangt af van het aantal pagina’s. Niet-gebruikte hoofdstukken leiden niet tot drukkosten en volledig digitaal gebruik brengt die extra kosten niet met zich mee. Neon heeft eerder gesproken over een mogelijk bedrag van ongeveer 5 euro voor een gedrukt boek, naast abonnements- of gebruikskosten.

Scholen mogen volgens Blankesteijn ook gevoelige onderwerpen uit een versie weglaten, zolang de wet wordt nageleefd. Het toevoegen van oproepen tot geweld blijft verboden. Omdat Neon eigendom is van de aangesloten schoolbesturen, kunnen leden uiteindelijk gezamenlijk bepalen welke varianten worden toegestaan. Daarmee legt het model niet alleen de ontwikkeling van de boeken, maar ook discussies over de inhoud deels bij de leden neer.