Zwitserse kiezers hebben een voorstel om strengere neutraliteitsregels in de grondwet vast te leggen duidelijk verworpen, waardoor de regering haar manoeuvreerruimte in het buitenlands beleid behoudt, inclusief sancties tegen Rusland. De maatregel kreeg net geen 30 procent steun en meer dan 70 procent tegen in de definitieve officiële uitslagen die zondag zijn vrijgegeven.
Buitenlandminister Ignazio Cassis zei dat de uitslag Zwitserland in staat stelt haar gevestigde praktijk voort te zetten om neutraliteit op een pragmatische manier te interpreteren. Hij benadrukte dat de neutrale status van het land ondanks de stemming onveranderd blijft.
Dit resultaat is geen stem tegen neutraliteit. Zwitserland was gisteren neutraal, het is vandaag neutraal en het zal dat ook in de toekomst blijven.
Het verworpen initiatief beoogde de neutraliteit van Zwitserland als eeuwig en gewapend te verklaren, lidmaatschap van militaire allianties te verbieden en sancties te blokkeren die geen goedkeuring van de Verenigde Naties hebben. Het ontstond nadat het land zich aansloot bij maatregelen van de Europese Unie tegen Rusland na de invasie van Oekraïne in 2022.
Cassis legde de sanctiebeslissing uit door te wijzen op de directe gevolgen van de gebeurtenissen in Oekraïne voor een klein land als Zwitserland. Hij benadrukte het belang van een op regels gebaseerde internationale orde voor de belangen van het land.
Wij zijn afhankelijk van een wereld waarin regels worden gerespecteerd.
De regering, het parlement en vrijwel alle grote partijen waren tegen de maatregel. Alleen de rechtse Zwitserse Volkspartij (SVP) steunde het voorstel. Voormalig SVP-leider en miljardair Christoph Blocher investeerde ongeveer 3,9 miljoen frank, ofwel circa 4,7 miljoen dollar, in de campagne.
De neutraliteitsstemming is de tweede nederlaag dit jaar voor een door de SVP gesteund voorstel. In juni verwierpen kiezers een plan om de nationale bevolking te beperken tot 10 miljoen. Het systeem van directe democratie in Zwitserland laat burgers meerdere keren per jaar over initiatieven stemmen.
In een ander referendum op zondag verwierpen kiezers een voorstel om de binnenlandse voedselproductie te verhogen. De maatregel, die indirect de vleesproductie zou hebben verminderd, kreeg minder dan 28 procent steun.