De documentaire “The Big Boom!”, geselecteerd voor de Frontlight-sectie van IDFA, legt de scherpe contrasten vast in Kazanlak, een Bulgaars stadje in de Rozendalen waar het gedonder van explosies uit een grote wapenfabriek het dagelijks leven onderbreekt. De Zwitserse regisseur Gabriel Tejedor volgt vier inwoners wier ervaringen de ongemakkelijke balans tussen economische zekerheid en de realiteit van een ver maar nabij conflict onthullen.
De Arsenal-fabriek in Kazanlak biedt werk aan meer dan tienduizend mensen en produceert wapens en munitie die vooral bestemd zijn voor het front in Ukraine. Voor veel inwoners biedt de fabriek stabiel werk en financiële zekerheid, ook al worstelen ze met het besef dat hun productie een actieve oorlog slechts enkele honderden kilometers verderop ondersteunt.
Inwoners uiten tegenstrijdige gevoelens. Een van hen merkt op dat ze dankzij het conflict comfortabel leven, terwijl een ander de fabriek prijst om de baanzekerheid en gemoedsrust. Een groep pacifisten heeft geprotesteerd tegen een lokaal monument dat verbonden is met een historische figuur die betrokken was bij geweld tegen Bulgaren.
Tejedor, wiens eerdere films onder meer “Svetlana: My Father is J. Stalin” omvatten, reflecteert op hoe de nabijheid van het conflict in Oekraïne zijn perspectief heeft veranderd. Opgroeiend in het neutrale Zwitserland had hij nog nooit een oorlog zo dichtbij gevoeld. Hij erkent zijn verzet tegen wapens, maar spreekt sterke steun uit voor Ukraine en merkt op dat het in Kazanlak als pro-Russisch kan worden opgevat als je jezelf pacifist noemt.
Ik kom uit Zwitserland, waar neutraliteit bijna deel uitmaakt van onze nationale identiteit. Ik ben 47 en heb nog nooit een oorlog zo dichtbij meegemaakt. Tijdens de Joegoslavische oorlogen was ik te jong om me er echt mee bezig te houden. Maar nu is het anders. Oekraïne ligt slechts een paar honderd kilometer verderop.
De film introduceert een fabrieksarbeidster die trots is op haar rol en scherpschuttersvaardigheden, een voormalige werknemer die pacifistisch journalist werd en nu de heersende opvattingen over de oorlog bekritiseert, een Oekraïense vluchtelingenvader en dochter die te midden van trauma weer opbouwen, en een Roma-oma wier familie herinneringen draagt aan de eerdere impact van de fabriek.
Lightdox verwierf in oktober de wereldwijde verkooprechten van de documentaire. De productie komt van Mira Film Basel GmbH met coproductie-ondersteuning van RTS Radio Télévision Suisse en SRG SSR, plus bijdragen van Zwitserse en regionale filmfondsen. Susanna Guggenberger was producent.
Tejedor beschrijft hoe het rozenerfgoed en de parfumindustrie van de stad samengaan met de militaire cultuur, inclusief schietbanen en wapententoonstellingen. In plaats van de fabriek als een geïsoleerd element te zien, ontdekte de regisseur dat ze diep verweven is met de lokale economie, geschiedenis en identiteit.
Ik wilde heel verschillende hoofdpersonen, niet alleen Arsenal-werknemers. Sommigen zijn pacifisten; anderen zijn enthousiast over wapens. Sommigen zien Arsenal als een manier om een vakantie aan zee te betalen, terwijl anderen het prostitutie noemen.
De regisseur confronteert ook zijn eigen indirecte rol in het conflict via consumptie en nationaal beleid, en concludeert dat Europa moet streven naar hernieuwbare energie en gerichte sancties om de afhankelijkheid van Russische grondstoffen te verminderen en tegelijk de verdediging van Oekraïne te steunen.