Quarterback Deshaun Watson is plots weer relevant voor de Cleveland Browns. Na jaren van matige prestaties, blessures en beperkte impact heeft hij het team naar drie opeenvolgende overwinningen en de koppositie in hun divisie geleid.
Voor de meeste spelers zou zo’n ommekeer een duidelijk verhaal van veerkracht zijn. Bij Watson ligt het anders door gebeurtenissen die in maart 2021 begonnen. Meer dan twee dozijn vrouwen beschuldigden hem van seksueel wangedrag. Hij ontkende de claims, maar de zaak leidde tot een langdurige schorsing door de NFL.
Het tuchtproces van de competitie bepaalt wanneer en onder welke voorwaarden een speler terugkeert. Het heeft veel minder invloed op hoe het publiek die terugkeer ziet, vooral wanneer succes op het veld begint te lijken op vergeving voor gedrag buiten het veld dat niets met football te maken heeft.
Deze dynamiek heeft een pr-probleem voor de NFL veroorzaakt en heeft het debat over het beleid opnieuw aangewakkerd. Tijdens de uitzending van afgelopen donderdag van de overwinning van de Browns op de Pittsburgh Steelers lieten de commentators van Prime Video de ongemakkelijkheid zien. Al Michaels noemde Watsons verleden ‘the whole Deshaun Watson thing’. Kirk Herbstreit merkte op dat winnen boegeroep kan omzetten in applaus. Veel kijkers en analisten zagen de opmerkingen als een poging om Watsons verhaal puur rond football te vertellen.
Voor de beschuldigingen gold Watson, toen nog bij de Houston Texans, als een van de beste jonge quarterbacks van de competitie. Teams zagen hem als een hoeksteen van de franchise. Er volgden civiele rechtszaken, grotendeels gekoppeld aan massagesessies. De zaken werden geschikt of afgewezen en twee grand jury’s weigerden hem te vervolgen. Het aparte proces van de NFL kwam tot een andere uitkomst.
De competitie legde claims met betrekking tot vier vrouwen voor aan een gezamenlijk aangestelde tuchtrechter. Volgens de normen van de NFL oordeelde de functionaris dat Watson zich schuldig had gemaakt aan seksueel geweld. Een eerste schorsing van zes wedstrijden volgde de bestaande lijn van de competitie. De NFL ging in beroep voor een zwaardere straf met een onbepaalde schorsing van minstens een jaar, een boete en verplichte behandeling.
De definitieve overeenkomst resulteerde in een schorsing van elf wedstrijden, een boete van vijf miljoen dollar en verplichte behandeling. Hoewel strenger dan de eerste uitspraak, mocht Watson voor het einde van het seizoen 2022 terugkeren. De voorwaarden gaven weinig duidelijkheid over wat die terugkeer betekende: tijd uitzitten of echte verantwoording.
Jarenlang leek dat onderscheid van ondergeschikt belang. Watson slaagde er niet in het recordcontract van 230 miljoen dollar volledig gegarandeerd, dat hij in 2022 tekende, waar te maken. Fans joelden hem uit tot augustus van het huidige seizoen. Zijn reacties draaien vaak om zijn eigen beleving in plaats van om de betrokken vrouwen. In een recent interview zei hij tegen journaliste Taylor Rooks dat de scepsis van fans hem persoonlijk onrechtvaardig leek, terwijl hij erkende dat het leven niet eerlijk is en dat hij verantwoordelijkheden kan aanvaarden en verder kan.
Natuurlijk zeg ik voor mezelf nee. Maar het leven is niet eerlijk en dat begrijp ik. Ik kan mijn verantwoordelijkheden en alles wat ik heb meegemaakt aanvaarden en verdergaan.
De moderne sport benadrukt vaak verlossingsverhalen. Atleten overwinnen tegenslagen via revalidatie en hun terugkeer krijgt een heldhaftige inkleding in uitzendingen, documentaires en voorbeschouwingen. De Associated Press reikt zelfs een Comeback Player of the Year-prijs uit. Watsons fysieke blessures voegen een extra laag toe, maar de disciplinaire vaststelling van seksueel geweld maakt zijn zaak anders en maakt een duidelijk onderscheid tussen sportief herstel en morele afwikkeling noodzakelijk.
De NFL beschikt al over instrumenten in het Personal Conduct Policy, waaronder verbanning, onbepaalde schorsingen, proeftijd en voorwaarden voor terugkeer. Er is meer consistentie nodig bij de ernstigste overtredingen, vooral die met seksueel geweld. Strengere minimumnormen en expliciete eisen aan karakterverandering voorafgaand aan terugkeer zouden het systeem versterken. Dergelijke maatregelen horen thuis in de komende collectieve onderhandelingen.
Ervoor zorgen dat spelers die terugkeren na ethische schendingen aantoonbaar wezenlijke verandering hebben laten zien, dient het belang van de competitie. Een winnende reeks en juichende toeschouwers kunnen verhullen of aan die norm in Watsons geval is voldaan.