Het kiezen van de wieldiameter in de configurator van een auto of bij vervanging op een tweedehandsmodel lijkt een esthetische kwestie. Toch heeft die beslissing directe gevolgen voor de portemonnee van de bestuurder telkens wanneer de auto start, zowel bij elektrische auto's als bij modellen met verbrandingsmotor.
De belangrijkste reden ligt in de natuurkunde. Drie factoren verklaren het hogere verbruik: het extra gewicht, de grotere rolweerstand en het aerodynamische effect.
Een groter wiel is meestal zwaarder. Dat extra gewicht zit vooral aan de buitenkant, ver van het midden van de velg, waardoor er meer kracht nodig is om het wiel in beweging te krijgen. Het effect is vooral merkbaar in de stad, waar vaak gestopt en opgetrokken wordt.
De belangrijkste factor is de wrijving. Grotere velgen monteren meestal bredere banden die het contactoppervlak met het asfalt vergroten. Michelin geeft aan dat deze weerstand ongeveer 20% van het totale brandstofverbruik bij verbrandingsauto's veroorzaakt.
Bij hogere snelheden speelt de luchtstroom een rol. Grotere en bredere wielen verstoren de lucht rond de wielkasten en verhogen de weerstand. Daarom voegen veel fabrikanten van elektrische auto's plastic onderdelen aan de velgen toe om de aerodynamische efficiëntie te verbeteren.
De homologatiegegevens van Tesla laten het effect duidelijk zien. De Model 3 Long Range met achterwielaandrijving haalt 750 kilometer met 18-inch velgen en 691 kilometer met 19-inch velgen, een verschil van 59 kilometer.
Bij de Model S daalt de actieradius van 723 naar 634 kilometer bij de overstap van 19 naar 21 inch. De Model Y verliest 35 kilometer bij de overstap van 19 naar 20 inch. In alle gevallen blijft de rest van de auto identiek.
Bij benzine- of dieselauto's geldt hetzelfde fenomeen. De overstap van 16- naar 19-inch velgen kan 0,3 tot 0,8 liter extra per 100 kilometer betekenen, wat neerkomt op een stijging van 5 tot 13% bij een gemiddeld verbruik van 6 liter.
Het kiezen van grotere wielen kan de looks van de auto verbeteren, maar zorgt voor een doorlopende extra kostenpost die de eigenaar gedurende de hele levensduur van het voertuig betaalt.