In de wereld van J.R.R. Tolkien kiezen elven er vaak voor om Midden-aarde per schip te verlaten en westwaarts te varen. Dit patroon komt voor in de boeken en films, van de vertrekken vanuit de Grijze Havens in de tijd van het Reisgenootschap tot de laatste reizen aan het einde van het Derde Tijdperk.

Elven voelen de last van eindeloze jaren

Deze wezens leven veel langer dan mensen, maar de eeuwen eisen hun tol. Ze worden moe van de sterfelijke landen vol verandering en conflict. Velen willen simpelweg een plek om te herstellen en vrede te vinden na lange tijden van strijd.

Lezers merken dit op in de boeken wanneer personages spreken over schepen die voor altijd vertrekken. Sam Gewissies ziet de elven westwaarts varen. De uitgebreide filmversie van In de ban van de ring: De reisgenoten toont groepen die naar de Grijze Havens reizen. In de terugkeer van de koning sluiten Elrond en Galadriel zich aan bij een schip voor dezelfde reis.

Status als Eerstgeborenen bepaalt hun lot

Tolkien plaatst elven als de Eerstgeborenen, de kinderen van de schepper Ilúvatar. Mensen komen later als de Tweedgeborenen. Deze volgorde verklaart de herhaalde verwijzingen naar het tijdperk van de mensen dat aanbreekt terwijl elven opzij treden.

Oude drang trekt hen naar Valinor

Vanaf de vroegste dagen nodigden de Valar de elven uit om de zee over te steken naar Valinor in Aman, ook wel het Gezegende Rijk genoemd. Velen accepteerden, maar anderen aarzelden. Na verloop van tijd werd deze aantrekkingskracht sterker toen elven begonnen te vervagen in Midden-aarde.

Hun geesten blijven verbonden met de wereld, ook al verzwakken hun lichamen door ouderdom en ontberingen. Het Westen biedt een onveranderlijk rijk waar onsterfelijke bewakers eeuwige omstandigheden handhaven, zodat rust mogelijk is zonder verdere achteruitgang.

Ballingschap en terugkeer na de nederlaag van Morgoth

Sommige elven verlieten Valinor om in de Eerste Era tegen Morgoth te vechten. Na zijn nederlaag kregen ze het advies om terug te keren. J.R.R. Tolkien beschreef deze aanwijzing in een brief aan zijn uitgever.

Figuren zoals Galadriel verzetten zich eeuwenlang en bleven actief in de politiek van Midden-aarde tijdens de Tweede en Derde Era. Toen Sauron viel, accepteerden velen eindelijk de roep en maakten ze zich klaar om te vertrekken.

Vertrekken vinden op verschillende momenten plaats

Elrond en Galadriel voeren kort na de Oorlog om de Ring uit. Legolas volgde later, vergezeld door Gimli. Anderen zoals Celeborn wachtten nog langer. Een aantal elven koos ervoor om onbepaald te blijven en in Midden-aarde tot geest te vervagen.