Vrouwelijke regisseurs op de Oscars: elke genomineerde voor beste film onder leiding van een vrouwelijke filmmaker

Van vroege doorbraken tot historische overwinningen: de mijlpalen en films die de geschiedenis van de Academy vormden

Honderden films hebben in de loop der jaren een nominatie voor Beste Film gekregen op de Academy Awards. Slechts een klein aantal werd geregisseerd door vrouwen. Deze ongelijkheid valt op, ook nu vrouwelijke filmmakers steeds vaker verhalen maken die wereldwijd aanslaan.

Vroege mijlpalen openen de deur

De eerste film van een vrouwelijke regisseur die de categorie Beste Film bereikte, was van Randa Haines met haar debuut “Children of a Lesser God” in 1986. Haines kreeg een Directors Guild-nominatie, maar kwam niet in de race voor de regieprijs, die naar vijf mannen ging, waaronder winnaar Oliver Stone. De Paramount-film bracht ook lof voor de jonge ster Marlee Matlin, die als eerste dove actrice een Oscar voor beste actrice won.

Enkele jaren later loodste Penny Marshall “Awakenings” naar de nominaties van 1991. Het Columbia-drama, gebaseerd op het boek van Oliver Sacks, had sterke rollen van Robert De Niro en Robin Williams, maar won niets. Marshalls andere successen zoals “Big” en “A League of Their Own” haalden de hoogste categorie niet.

Barbra Streisand volgde met “The Prince of Tides” in 1991. Ze werd de eerste vrouw die genomineerd werd als producent van een film die ze zelf regisseerde. De Columbia-verfilming kreeg zeven nominaties, maar miste de regieprijs.

Doorbraken in de jaren negentig en begin jaren nul

Jane Campion boekte meerdere primeurs met “The Piano” in 1993. Het Miramax-tijdperkdrama kreeg nominaties voor film, regie en origineel scenario in hetzelfde jaar. Campion keerde later terug met “The Power of the Dog”, dat nieuwe records vestigde voor nominaties voor een project van een vrouwelijke regisseur.

Sofia Coppola maakte geschiedenis met “Lost in Translation” in 2003. Ze werd de eerste Amerikaanse vrouw die genomineerd werd voor beste regie en de eerste vrouw die in één jaar nominaties kreeg voor scenario, regie en productie. De Focus Features-film won het originele scenario.

Het echtpaar Jonathan Dayton en Valerie Faris bracht “Little Miss Sunshine” in de race van 2006. Faris blijft de enige vrouw die een cast regisseerde die een ensemble-SAG Award won.

Historische overwinningen en groeiende erkenning

Kathryn Bigelow doorbrak barrières met “The Hurt Locker” in 2009. Het Summit-oorlogsdrama werd de eerste film van een vrouwelijke regisseur die Beste Film en Beste Regie won. Bigelow won dat jaar ook de DGA-prijs. Ze volgde met “Zero Dark Thirty”, dat vijf nominaties kreeg, waaronder een Oscar voor geluidsmontage.

Datzelfde jaar werden voor het eerst twee films van vrouwelijke regisseurs genomineerd, toen “An Education” van Lone Scherfig zich bij Bigelows film voegde. “The Kids Are All Right” van Lisa Cholodenko en “Winter’s Bone” van Debra Granik zorgden in 2010 voor extra diepgang.

Ava DuVernay maakte geschiedenis met “Selma” in 2014 als eerste zwarte vrouw die een film regisseerde die genomineerd werd voor Beste Film. Producent Oprah Winfrey werd de eerste zwarte vrouw die genomineerd werd in de productiecatagorie voor dezelfde film.

Recente records en wereldwijde impact

Greta Gerwig kreeg opeenvolgende nominaties met “Lady Bird” in 2017 en “Little Women” in 2019. Haar blockbuster “Barbie” uit 2023 werd de best verdienende genomineerde voor Beste Film van een vrouwelijke regisseur en markeerde haar als de enige vrouwelijke filmmaker met drie solo-geregisseerde projecten in de categorie.

Chloé Zhao boekte meerdere primeurs met “Nomadland” in 2020. Ze werd de eerste vrouw van kleur die Beste Regie won en de tweede vrouw die een winnaar voor Beste Film regisseerde. Zhao kreeg later nog een regienominatie voor “Hamnet”.

“Promising Young Woman” van Emerald Fennell, “CODA” van Siân Heder, “Women Talking” van Sarah Polley, “Anatomy of a Fall” van Justine Triet, “Past Lives” van Celine Song en “The Substance” van Coralie Fargeat breidden de lijst verder uit met nieuwe stemmen en internationale perspectieven.

De lijst groeit verder naarmate meer vrouwen de regie op zich nemen van ambitieuze projecten die zowel critici als wereldwijd publiek bereiken.

Tags bij dit artikel