Umair Bilal omarmt de spirituele hartslag van Sehwan in Locarno-première 'As Light as Air'

Pakistaanse filmmaker laat conventionele structuur varen voor een meeslepend portret van pelgrims en malangs in de Soefi-heiligdomstad

Pakistaanse filmmaker Umair Bilal bracht maanden door in Sehwan, Pakistan, in een poging een documentaire vorm te geven rond duidelijke personages en verhaallijnen. Uiteindelijk deed hij een stap terug en liet hij de Soefi-heiligdomstad het project leiden.

Het resultaat is zijn debuutfilm, As Light as Air, een film van 65 minuten die in première gaat in Semaine de la Critique op het 79e Locarno Film Festival. In plaats van een protagonist of plot te volgen, dompelt het werk de kijker onder in de dagelijkse ritmes van pelgrims, rondzwervende asceten die bekendstaan als malangs, en de gemeenschappelijke trance van dhamal.

Bilal verschuift van structuur naar zintuiglijke onderdompeling

Bilal arriveerde oorspronkelijk in Sehwan met ideeën die geworteld waren in kinderherinneringen. Die persoonlijke banden maakten al snel plaats voor de werkelijkheid van de stad zelf. De filmmaker herinnert zich dat sensaties als gebed, brandende wierook, olielampen en devotionele muziek veel krachtiger bleken dan welke reeks gebeurtenissen ook.

Samen met co-cinematograaf Konstantin Stell ontwikkelde hij een intuïtieve filmbenadering. Ze stonden op kruispunten en volgden de straat die hen leek te roepen, vaak acht uur lang alles vastleggend wat zich ontvouwde. Editor Siddhant Sarin vormde het materiaal vervolgens rond emotionele stroom in plaats van conventionele verteltechnieken.

Ik stond niet langer buiten Sehwan om het te verklaren. Ik was onderdeel geworden van zijn ritme.

— Umair Bilal, Interview met Variety

Muziek en geluid vervagen grenzen in de nabewerking

Het nabewerkingsteam werkte tussen Berlijn en Mumbai. Componist Sui Sofie Heinz sloot zich aan na uitgebreide gesprekken met Bilal en diepgaande analyses van ruwe beelden. Het doel was een naadloze integratie tussen veldopnames en de score, zodat het publiek niet zou kunnen onderscheiden waar het ene eindigde en het andere begon.

Bilal benadrukt dat de internationale crew organisch tot stand kwam via vriendschappen en gedeelde discussies over cinema en het leven, niet via een bewuste strategie.

Ethische benadering geeft prioriteit aan menselijke connectie boven beeldmateriaal

Voordat er ook maar één camera draaide, bracht Bilal weken door met simpelweg zitten bij pelgrims, schoenenbewakers en bloemenverkopers. Hij benadrukt dat zijn eigen relatie met het soefisme niet betekent dat hij de ervaringen van de malangs of pelgrims als de zijne claimt. Een opmerking van een malang vroeg in het proces versterkte dit perspectief: het idee dat Qalandar, en niet de filmmaker, hem naar Sehwan had geroepen.

Veerkracht en weglating vormen het portret van Sehwan

De film vermijdt bewust om de zelfmoordaanslag van ISIS in 2017 bij het heiligdom van Lal Shahbaz Qalandar centraal te stellen. Bilal wilde dat het publiek Sehwan zou ervaren via zijn voortdurende spirituele leven, en niet via de lens van die tragedie. Hij presenteert het werk als een onderzoek naar de oorsprong van de veerkracht van de stad.

Bilal, die zijn tijd verdeelt tussen Abu Dhabi en Berlijn, noemt filmmakers als Dziga Vertov, Mani Kaul en Gianfranco Rosi als voortdurende bronnen van inspiratie in plaats van modellen om te kopiëren. Hij hoopt dat As Light as Air een bescheiden stem toevoegt aan dat voortdurende gesprek.

Tags bij dit artikel