Time Machine Maidan gaat in première op Sheffield DocFest met meeslepende blik op Oekraïense revolutie en oorlog

Regisseurs Roman Liubyi en Volodymyr Tykhyy combineren archiefbeelden met de tijdreis van een soldaat om de Maidan-opstand van 2013 te verbinden met de huidige frontlinies

Een gewonde soldaat dwaalt door de tijd op zoek naar een verloren vriend en neemt de kijker mee van de bevroren straten van Kyiv tijdens de Maidan-opstand in 2013 rechtstreeks naar de loopgraven van het huidige conflict met Rusland. Time Machine Maidan, de nieuwe documentaire van regisseurs Roman Liubyi en Volodymyr Tykhyy, gaat op 11 juni in wereldpremière in de internationale competitie van Sheffield DocFest. De film gebruikt een rauw first-person perspectief om te laten zien hoe een generatie die het moderne Oekraïne hielp vormgeven, nu vecht om het te beschermen.

Regisseurs versmelten persoonlijke herinneringen met nationale geschiedenis

Liubyi en Tykhyy bouwden het project rond het idee dat de Maidan-revolutie van de waardigheid, die eind 2013 begon nadat toenmalig president Viktor Janoekovitsj een EU-akkoord afwees en naar Rusland overhelde, nog steeds de bepalende gebeurtenis is voor hun generatie. De opstand eindigde met het vertrek van Janoekovitsj en zette Oekraïne op weg naar Europa. Tien jaar later duikt dezelfde geest van zelforganisatie en verzet op aan de frontlinies, merken de regisseurs op.

Het verhaal volgt de soldaat, gevangen tussen leven en dood, terwijl hij terugkeert naar Kyiv in december 2013. Zijn missie is Maksym te vinden, een jonge dichter die bekendstaat als Dali, en hem te waarschuwen voor het lot dat hem op het slagveld wacht. Toch onthult de reis een diepere waarheid: vrijheid betekent het aanvaarden van het gekozen pad in plaats van het lot te herschrijven.

The film is a reflection of who we are right now, who we were 10 years ago and where we are going as individuals and as a nation. Maidan had many angles, and for my generation, Maidan was like a club. All the people I was interested in were there. We spent nights there. I had a date at Maidan. I met my wife during Maidan. It was our youth.

— Roman Liubyi, co-director, Director's statement

Tykhyy benadrukt de continuïteit van verzet van Maidan naar frontlinies

Tykhyy wijst op de eerste maanden van de grootschalige invasie, met name de verdediging van de rand van Kyiv, als een directe voortzetting van de Maidan-tactieken. Gewone burgers vormden horizontale netwerken, bouwden met de hand versterkingen en organiseerden zich zonder op bevelen te wachten. Datzelfde initiatief bleek volgens hem doorslaggevend om de eerste Russische opmars te stoppen.

What we witnessed during the first months of Ukraine's defense particularly in the battles for the outskirts of Kyiv was, in many ways, a direct continuation of the 'Maidan initiative': horizontal networks, self-organization, and the construction of fortifications by ordinary citizens with their own hands.

— Volodymyr Tykhyy, co-director, Director's statement

Film richt zich op jonge Oekraïners die op zoek zijn naar authentieke geschiedenis

De regisseurs maakten het project vooral voor jongere kijkers die tijdens Maidan nog kind of tiener waren. Ze willen een ongefilterd verslag bieden, vrij van oudere, soms gecensureerde verhalen. De centrale vraag die de film stelt is eenvoudig maar urgent: wie zijn wij als Oekraïners vandaag?

Cinematograaf Yuriy Gruzinov en de regisseurs verzorgden de montage. Executive producer Bohdanna Semen van Babylon ’13 hield toezicht op het project, met Andrii Kotliar als producent en verantwoordelijk voor de verkoop. De film is een productie van Babylon ’13 in samenwerking met Suspilne Ukraine en co-geproduceerd door het Duitse Trimafilm.

Meeslepende stijl plaatst kijkers midden in chaos en verdriet

Zonder een stabiele camera die afstand creëert, dompelt de documentaire het publiek direct onder in zowel de fysieke confrontaties van Maidan als de emotionele last van verlies. Archiefmateriaal vermengt zich met hedendaagse beelden in een dromerige stroom die zich beweegt tussen de opstand, een zomerkamp en de schaduw van de oorlog. Het resultaat wordt beschreven als een spookachtige brug tussen de confrontaties van 2013 en de huidige slagvelden.