Tim Cain, de ontwerper die het concept voor Fallout bedacht en de eerste game leidde, keert terug naar een lang gekoesterde opvatting over wat de serie echt drijft. In een recente video benadrukt hij dat de games draaien om ethiek in een wereld na een nucleaire catastrofe, in plaats van simpelweg geavanceerde wapens te leveren.
Cain herinnert zich een opmerking die hij ongeveer 25 jaar geleden maakte. "Mijn idee is om meer de ethiek van een post-nucleaire wereld te verkennen, niet om een beter plasmageweer te maken," zegt hij in de nieuwe video. De zin verscheen voor het eerst in een discussie uit 2002 met de Fallout-fansite Duck and Cover, toen een vroege versie van Fallout 3, bekend als Van Buren, nog in ontwikkeling was.
Fans hebben de opmerking vaak aangehaald bij kritiek op latere delen van Bethesda. Cain gebruikt hem echter om zijn oprechte interesse in post-apocalyptische settings en de vrijheid die ze bieden voor morele verkenning te benadrukken.
De ontwerper verduidelijkt zijn oorspronkelijke bedoeling. "Wat ik daar zei, is de ultieme reden waarom ik de post-apocalyps mooi vond en waarom ik Fallout wilde maken: de afwezigheid van autoriteit, waardoor je moraliteit kunt verkennen," merkt hij op. Wapens en harnassen voegen smaak toe, maar blijven secundair. "Als Fallout een taart is, is dat spul het glazuur."
Centraal staat wat Cain "grijze moraliteit" noemt. Spelers treffen overlevenden die proberen orde te herstellen, naast plunderaars die nederzettingen aanvallen zonder enige schijn van noodzaak. Sommigen handelen puur uit eigenbelang en tonen geen berouw.
De setting legt de beslissing volledig bij de speler. "Hier ben je, speler als onbeschreven blad. Wat ga je doen? Hoe ga je je gedragen als niemand je vertelt wat je moet doen?" vraagt Cain. Het spel stelt deze vragen zonder een bepaalde richting op te dringen.
Hij contrasteert deze aanpak met de Ultima-serie, die hij bewondert maar die er altijd van uitgaat dat spelers deugdzaam zullen handelen. Fallout verwijdert die aanname volledig.
De beroemde eindslides bestaan om te laten zien dat acties gewicht hebben. "We hebben ze gemaakt en toegevoegd omdat we, wanneer het spel eindigde, de speler wilden laten weten dat we je in de gaten hielden," legt Cain uit. De slides behandelen zowel positieve als destructieve uitkomsten van spelersbeslissingen.
Ik hou van grijze moraliteit. Het laat mensen nadenken over zichzelf. Iets wat veel mensen niet doen. Kijk maar naar de politiek of online. Ik hou daarvan aan het spel. Het zorgt er ook voor dat mensen het opnieuw willen spelen, wat een groot deel van Fallout is.
Het ontbreken van oordeel moedigt meerdere playthroughs aan. Spelers kunnen experimenteren met verschillende uitlijningen en nieuwe resultaten observeren. Cain ziet deze vrijheid als een bepalende kracht die de serie decennia lang boeiend houdt.