Theo Rollason wekt Derek Jarmans queer erfenis tot leven in debuutdoc 'Queer Edward II'

Archiefbeelden van de filmset uit 1991 tonen tijdloze strijd nu anti-transretoriek weer opduikt in Groot-Brittannië

Theo Rollason zet archiefbeelden om in een krachtige debuutdocumentaire met Queer Edward II. De film schetst een intiem portret van de chaotische, creatieve set van Derek Jarman’s homoliefdesverhaal Edward II uit 1991 en trekt duidelijke lijnen naar het heden.

Archiefbeelden onthullen Jarmans Edward II

Ierse cameraman Seamus McGarvey filmde dertig uur achter-de-schermenmateriaal op uitnodiging van Jarman. De rollen bleven decennia onbekeken tot Rollason, als archivaris, ze moest beoordelen. Wat ontstond is een levendig verslag met beagles op de set, drag-nonnen in de pauze en een memorabele botsing met queeractivisten terwijl popster Cliff Richard in de buurt repeteerde.

De documentaire toont ook het vijandige politieke klimaat waarmee queer Britten eind jaren tachtig en begin jaren negentig te maken hadden. Rollason merkt op dat veel gesprekken op de set opvallend actueel aanvoelen.

Rollason benadrukt parallellen met het huidige klimaat

Nu anti-transretoriek en aanvallen op queerrechten opnieuw toenemen, hoopt Rollason dat de film meer is dan een historisch momentopname. “Ik hoop dat de film niet alleen fungeert als een snapshot van een historisch moment, maar als een herinnering aan wat collectief verzet kan betekenen – en welke rol kunst daarbij speelt”, legt ze uit.

Rollason wijst erop dat de publieke houding tegenover homo’s kort verbeterde voordat de aidscrisis een terugslag veroorzaakte en nieuwe beperkende wetten zoals Section 28 werden ingevoerd. Die maatregel, die lokale overheden verbood ‘homoseksualiteit te promoten’, bleef tot 2003 van kracht.

Nu anti-transretoriek en aanvallen op queerrechten opnieuw toenemen, hoop ik dat de film niet alleen fungeert als een snapshot van een historisch moment, maar als een herinnering aan wat collectief verzet kan betekenen – en welke rol kunst daarbij speelt.

— Theo Rollason, Interview met The Hollywood Reporter

Van archivaris naar regisseur

Rollason had niet de bedoeling om te regisseren. Na het bekijken van het materiaal begon ze korte sequenties te knippen om het potentieel te tonen. Die vroege samenstellingen groeiden uit tot een volledige versie. Executive producers Tilda Swinton en kostuumontwerper Sandy Powell, beiden Jarman-samenwerkers, sloten zich aan nadat componist Simon Fisher Turner de beelden deelde.

Het project ging in wereldpremière op het 83e Internationale Filmfestival van Venetië en loopt verder op het 70e BFI London Film Festival, dat opent op 11 oktober. De verkoop wordt verzorgd door After Hours en Cinephil.

Een blijvend Jarman-netwerk steunt de film

Velen die in Jarmans kring verkeerden, bereikten later groot succes. Powell dankt een van haar eerste kansen aan zijn producties. Diezelfde samenwerkingsgeest hielp Queer Edward II tot stand te brengen zonder grote budgetten of formele verzoeken om prestige.

Tags bij dit artikel