Terugblik op Tracks: Henry Jaglom's rauwe Vietnamoorlogsdrama uit 1976 met Dennis Hopper

De tweede film van de onafhankelijke regisseur portretteert de psychologische neergang van een veteraan tijdens een treinreis door het land.

Henry Jaglom's tweede film als regisseur, het drama Tracks uit 1976, geldt als een van de eerste films die de psychologische tol van de Vietnamoorlog voor Amerikaanse soldaten onder de loep nemen. Jaglom, die na het regisseren van twintig films tussen 1971 en 2017 overleed, werkte vaak samen met zijn echtgenotes en trok sterren naar zijn persoonlijke, lowbudgetprojecten. Hij begon in de filmwereld als editor van de iconische tegencultuurfilm Easy Rider, die Jack Nicholsons carrière hielp voortzetten.

Een regisseur gevormd door theater en persoonlijke visie

Jaglom gaf de voorkeur aan intieme verhalen met wortels in theater en performance boven gepolijste Hollywoodproducties. Zijn werk omvatte drama en komedie en onderzocht vaak relaties en innerlijke conflicten met een acteursgerichte aanpak. Tracks betekende een verschuiving naar harder materiaal, met focus op de mentale littekens van de strijd in plaats van heldhaftige veldslagen.

Verhaal draait om de gebroken geest van een soldaat

Het verhaal volgt sergeant Jack Falen, gespeeld door Dennis Hopper, die het lichaam van een gesneuvelde kameraad begeleidt tijdens een lange treinreis naar een klein stadje in Californië voor de begrafenis. Onderweg ervaart Falen levendige hallucinaties, flashbacks en een diepere depressie. Een jonge studente, Stephanie, gespeeld door Taryn Power, biedt een kortstondige connectie te midden van zijn aftakelende psyche. Het verhaal ontvouwt zich als een portret van de geleidelijke instorting van een man onder het gewicht van oorlogstrauma.

Vooruitlopend op de tijd in het tonen van de nawerking van de oorlog

Uitgebracht vóór de golf van grote Vietnamfilms zoals The Deer Hunter, Coming Home en Apocalypse Now, legde Tracks de bitterheid en morele ambiguïteit vast die die latere werken kenmerkten. Anders dan Tweede Wereldoorlogfilms die soldaten vaak als helden neerzetten, benadrukte Jaglom's film hoe het conflict identiteit en geestelijke gezondheid ondermijnde. Critici wezen op de hallucinerende stijl, waarbij sommigen de treinsetting vergeleken met de rivierreis in Apocalypse Now.

Gemengde kritische ontvangst en beperkt commercieel succes

De film kreeg een bescheiden goedkeuringspercentage van 50 procent op Rotten Tomatoes, gebaseerd op een klein aantal recensies. Time Out-criticus Chris Petit vond de abstracte aanpak onsamenhangend en te ambitieus, al prees hij Hoppers intense, bezwete spel als het element dat het verhaal bijeenhield. Variety waardeerde het samenspel tussen realiteit en hallucinatie en noemde het scherpzinnig in het weerspiegelen van de Amerikaanse ervaring.

The movie has the stoned, improvised look of an artifact out of the 1960's, having less to do with considered opposition to the war than with a vague sort of dissatisfaction with everything, and no idea what to do about it.

— Vincent Canby, Recensie geciteerd op Rotten Tomatoes

Sight and Sound prees de thematische diepgang

Tom Milnes recensie in Sight & Sound bood een van de meest gedetailleerde hedendaagse analyses. Hij benadrukte hoe de film de grimmige realiteit van Vietnam contrasteert met nostalgische liederen en propaganda uit de Tweede Wereldoorlog, waarmee hij aantoonde dat die vroegere idealen niet langer aansloten. Milne zag de meedogenloze voorwaartse beweging van de trein als metafoor voor een land dat vooruitgaat terwijl het diepere wonden negeert.

What, exactly, was Vietnam for? No answer is forthcoming as [Falen] is met by varying degrees of embarrassment, indifference, hostility, and pity, and not for nothing is Henry Jaglom's film called 'Tracks.'

— Tom Milne, Sight & Sound, Hedendaagse recensie

Volgens berichten werd de hoofdrol oorspronkelijk overwogen voor Jack Nicholson. Jaglom suggereerde later dat het hele verhaal één langdurige hallucinatie van de protagonist zou kunnen zijn. Ondanks de commerciële tegenvallers en verdeelde recensies toonde Tracks Jagloms bereidheid om moeilijke onderwerpen aan te pakken met een experimentele flair.