Tenorsaxofonist Sonny Rollins, vereerd als de Saxophone Colossus, is op 95-jarige leeftijd overleden, volgens een aankondiging op sociale media van de familie. Er werd geen oorzaak verstrekt.

Een krachtige toon en melodisch genie kenmerkten zijn geluid

Rollins ontwikkelde een krachtige, humoristische en harmonisch inventieve stijl die hem naast John Coltrane plaatste als een van de origineelste stemmen in de jazz. Hun beroemde tenor-duel uit 1956 op Tenor Madness blijft een mijlpaalopname.

Hij schreef blijvende jazzstandards zoals Airegin, Doxy, Oleo en St. Thomas, waarbij de laatste putte uit de Caribische roots van zijn familie via de calypsosmaak. Rollins bezat diepgaande kennis van het Amerikaanse songbook en transformeerde onwaarschijnlijke nummers zoals Toot, Toot, Tootsie tot persoonlijke statements. Zijn veelgeprezen album Way Out West uit 1957 toonde inventieve versies van cowboyliedjes.

Harlem-roots en vroege mentoren lanceerden een carrière

Geboren als Theodore Walter Rollins in New Yorks Harlem, begon hij op piano voordat hij overstapte naar altsaxofoon en daarna tenorsaxofoon, geïnspireerd door buurtgenoot Coleman Hawkins. Op Benjamin Franklin High School speelde hij met toekomstige sterren als Jackie McLean, Kenny Drew en Art Taylor, en leerde hij Thelonious Monk kennen via een klasgenoot.

Zijn opnamedebuut kwam in 1949 met trombonist J.J. Johnson. Kort daarna verscheen hij op sessies met Bud Powell, het Modern Jazz Quartet, Monk en Miles Davis, die in 1954 drie originele nummers van Rollins opnam.

Heroïneproblemen en een keerpunt in de jaren vijftig

Net als veel jonge muzikanten beïnvloed door Charlie Parker, worstelde Rollins met een heroïneverslaving en zat hij in 1950 en 1953 gevangen. Parker zelf moedigde hem aan om te stoppen. Rollins ging eind 1954 een federale inrichting in Lexington, Kentucky binnen en overwon de gewoonte.

Zijn carrière versnelde in 1955 met het Clifford Brown-Max Roach-kwintet. In 1956 bracht hij Tenor Madness en het baanbrekende Saxophone Colossus uit, met de uitgebreide improvisatie Blue 7 die door critici werd geprezen als een hoogtepunt in de jazz.

Pauze op de Williamsburg Bridge en terugkeer bij RCA

De druk van de roem deed Rollins besluiten bijna drie jaar weg te blijven na 1958. Hij oefende op de Williamsburg Bridge in New York en vertelde later aan Whitney Balliett van The New Yorker dat het een ideale, panoramische omgeving bood om vrij te denken en te spelen.

Latere jaren brachten nieuwe labels, samenwerkingen en eerbewijzen

Rollins tekende bij RCA en bracht in 1962 The Bridge en What’s New? uit met gitarist Jim Hall. Later nam hij op voor Impulse! en bracht hij bijna drie decennia door bij Milestone, hoewel sommige elektrische experimenten gemengde reacties opriepen. Een opvallend hoogtepunt was zijn solo op Waiting for a Friend van The Rolling Stones in 1981.

Hij richtte in 2008 Doxy Records op om liveoptredens vast te leggen. Levenslange onderscheidingen omvatten een Grammy Lifetime Achievement Award, Kennedy Center Honors en de National Medal of Arts.

Persoonlijke reflecties na de aanslagen van 11 september

Wonend vlak bij het World Trade Center was Rollins getuige van de aanslagen in 2001 en deelde later details met Variety in 2021. Hij beschreef de eerste explosie, de schok op straat en de surrealistische evacuatie terwijl hij zijn saxofoon meedroeg te midden van hulpdiensten.

Zijn vrouw Lucille overleed in 2004. In zijn laatste decennia bleef hij een imposante, vaak teruggetrokken figuur die de schijnwerpers vermeed maar generaties muzikanten bleef beïnvloeden.