- Wereld
- Buitenland
- Binnenland
- Sport nieuws
    - Voetbal nieuws
    - Formule 1 nieuws
    - Wielrennen
    - Ajax nieuws
    - Feyenoord nieuws
    - PSV nieuws
- Economie
- Wetenschap
- Showbiz/Media
- Computer nieuws
- Gaming nieuws
    - PS4 nieuws
    - Xbox One nieuws
- Hardware nieuws

Kroonprins Mohammed bin Salman staat tegenover Iraanse bondgenoten en Houthi-opmars terwijl oude allianties onbetrouwbaar blijken.

De wereldorde is aan het verschuiven, waardoor Saoedi-Arabië kwetsbaar is in een onstabiel Midden-Oosten waar oude veiligheidsgaranties verdwijnen en nieuwe structuren nog niet gevormd zijn.

Vroege veerkracht maakt plaats voor nieuwe kwetsbaarheden

Aan het begin van het conflict tussen de VS en Iran toonde het koninkrijk onder de facto heerser Kroonprins Mohammed bin Salman enige veerkracht. Het leidde olie-export om via pijpleidingen naar de Rode Zee om verstoringen in de Straat van Hormuz te voorkomen. Ondertussen kreeg zijn regionale rivaal de Verenigde Arabische Emiraten te maken met aanzienlijke Iraanse aanvallen.

Berichten wezen erop dat betalingen aan de Houthi’s een gecoördineerde blokkade van zowel de Straat van Hormuz als de Bab el-Mandeb voorkwamen. Recente ontwikkelingen hebben die winst echter tenietgedaan.

Pijpleidingaanvallen en hernieuwd gevecht in Jemen vergroten de druk

Een door Iran gesteunde Iraakse militie zette drones in om de Oost-West pijpleiding uit te schakelen, waardoor Saoedische olie-export vanaf de Rode Zee-kust werd afgesneden. Dit dwong het koninkrijk om weer via de gevaarlijke Hormuz-route te verschepen, wat aantoont dat Iran en zijn bondgenoten zowel de zeestraat als de alternatieven kunnen raken.

Het conflict tussen Saoedi-Arabië en de Houthi’s in Jemen hervatte nadat een wapenstilstand van vier jaar was afgelopen. De Houthi’s verklaarden dat ze Saoedische scheepvaart door de Bab el-Mandeb zouden blokkeren, terwijl ander verkeer werd toegestaan. Een Houthi-offensief veroverde strategisch gebied nabij het knelpunt, gevolgd door aanvallen op het vliegveld van Riyad en olie-installaties in Yanbu.

VS-Saoedische olie-tegen-beschermingsovereenkomst onder druk

Decennia van afhankelijkheid van Washington voor veiligheid in ruil voor olie zijn verzwakt. De Verenigde Staten weigerden een militair antwoord op de aanval in 2019 op Saoedische Aramco-faciliteiten die aan Iran werd toegeschreven. Tijdens het huidige conflict onthield MBS de Pentagon toegang tot bases en luchtruim, met als reden onvoldoende Amerikaanse bescherming tegen Iraanse vergelding.

Trump heeft meerdere Saoedische verzoeken om directe interventie tegen de Houthi’s afgewezen en bood alleen inlichtingensteun en voortzetting van F-35-verkoopplannen, terwijl hij benadrukte dat de strijd aan Riyad is.

Nieuwe veiligheidsarrangementen leveren weinig op

Het eerder ondertekende Mekka Pact met Pakistan en Turkije heeft weinig militaire steun opgeleverd. Pakistan heeft zich onthouden van betekenisvolle betrokkenheid bij het conflict in Jemen. Als reactie zocht MBS naar verluidt Chinese bemiddeling met Iran om invloed uit te oefenen op de Houthi’s, een aanpak met onzekere vooruitzichten.

Saoedi-Arabië is nu afhankelijk van beperkte stille samenwerking met Israël en bescheiden hulp van het Verenigd Koninkrijk, wat gaten in zijn defensiehouding blootlegt.

Grenzen van veerkracht en de zoektocht naar strategische opties

De situatie van het koninkrijk benadrukt drie realiteiten. Veerkrachtmaatregelen zoals pijpleidingalternatieven kunnen niet volledig beschermen tegen wijdverbreide regionale onrust. Het Amerikaanse beleid lijkt Houthi-acties tegen Saoedische doelen te tolereren zolang de bredere scheepvaart in de Rode Zee grotendeels onaangetast blijft, wat wijst op beperkte Amerikaanse capaciteit.

Diversificatie blijft essentieel maar ongrijpbaar. Terwijl de belangrijkste bondgenoot onbetrouwbaar blijkt, ontbreken levensvatbare kortetermijnvervangers. Riyad zal waarschijnlijk nauwe banden met Washington onderhouden terwijl het langetermijnopties nastreeft via pacten zoals de Mekka-overeenkomst of tijdelijke afspraken met Iran.

De Saoedische positie weerspiegelt bredere mondiale trends. Partners in Europa en Oost-Azië stellen eveneens Amerikaanse veiligheidsgaranties ter discussie te midden van uitgeputte voorraden en beleids-onzekerheid. Decennia-oude afhankelijkheden kunnen niet snel worden vervangen, waardoor veel landen een periode van verminderde betrouwbaarheid doorkruisen zonder directe alternatieven.