De internationaal erkende regering van Jemen, gesteund door Saoedi-Arabië, heeft maandag aangekondigd dat zij de havenstad Mokha aan de Rode Zee heeft veroverd op Houthi-strijders na hevige gevechten. De opmars maakt deel uit van een bredere Saoedische poging om gebied terug te winnen nabij de strategische Bab el-Mandeb-straat.
Jemenitische militaire eenheden zeiden ook de stad Dhubab en andere locaties nabij de smalle waterweg te hebben veroverd. De coalitie meldde dat een lanceerinrichting voor ballistische raketten in de hoofdstad Sana is vernietigd en dat een marine-operatie wapendepots in de haven van Hodeida heeft getroffen, die de Houthi’s al meer dan tien jaar in handen hebben.
De Houthi’s stelden daarentegen dat Saoedische gevechtsvliegtuigen ongeveer zestig luchtaanvallen uitvoerden in verschillende Jemenitische regio’s, waaronder Sana. Als reactie lanceerde de groep raketten en drones richting Saoedi-Arabië, waarbij de hoofdluchthaven van Riyad werd geraakt.
Saoedische functionarissen bevestigden materiële schade aan de luchthavens van Jazan en Najran nabij de Jemenitische grens en meldden dat drie mensen gewond raakten. De autoriteiten onderzoeken nog de volledige omvang van de schade. Onafhankelijke verificatie van de laatste claims op het slagveld blijft beperkt.
De door Saoedi-Arabië geleide coalitie begon de grootschalige operatie op zondag na weken van Houthi-winsten. De door Iran gesteunde groep heeft de aanvallen op Saoedische steden en energie-installaties opgevoerd en trekt zuidwaarts vanuit noordelijke bolwerken richting de Bab el-Mandeb-knoop, een vitale route voor wereldwijde scheepvaart.
Hoewel de Houthi’s tot nu toe hebben gezegd alleen Saoedische schepen te zullen aanvallen, hebben hun acties er al toe geleid dat veel internationale rederijen het verkeer omleiden weg van de zuidelijke Rode Zee en de Golf van Aden.
Zelfs als de coalitie haar recente territoriale winsten vasthoudt, betwijfelen experts of het doel om de Houthi’s te elimineren wordt bereikt. De groep veroverde Sana in 2014, wat de Jemenitische burgeroorlog ontketende, en beheerst nog steeds gebieden waar ongeveer 70 procent van de bevolking woont. De groep heeft meerdere bombardementscampagnes van Saoedi-Arabië, de VAE, de VS, het VK en Israël overleefd.
Voor Saoedi-Arabië is dit tegenoffensief een gok — en weerspiegelt het de moeilijke positie waarin het land zich bevindt. De Jemenitische troepen binnen de coalitie kampen met onderlinge ruzies, wat de besluitvorming belemmert. En de groep heeft zich militair niet erg competent getoond. Ongeacht territoriale winsten kunnen de Houthi’s nog steeds een reeks doelen raken, van energie-infrastructuur die extra druk zet op de wereldeconomie tot luchthavens en civiele infrastructuur in Saoedi-Arabië.
Maandagavond laat kondigden Saoedi-Arabië, Turkije en Pakistan aan dat zij de collectieve defensieverplichtingen onder het onlangs ondertekende Mekka-pact onmiddellijk zullen uitvoeren. De drie landen kwamen tijdens een spoedoverleg in Riyad overeen militaire troepen en capaciteiten te leveren voor snelle inzet binnen het koninkrijk.
Analisten merkten op dat troepen die onder het pact worden ingezet zich waarschijnlijk richten op de verdediging van Saoedi-Arabië in plaats van de nieuwe aanval op Houthi-posities te ondersteunen.