Roman van Rachel Cusk ontketent literaire storm met onflatteus portret van Natalie Portman

Life of M trekt parallellen met de carrière en het imago van de actrice en roept vragen op over kunst, vriendschap en privacy

De nieuwe roman van Rachel Cusk Life of M heeft een van de grootste literaire controverses van het jaar ontketend. Het boek schetst een scherp en intiem portret van een beroemde actrice dat veel lezers direct linken aan Natalie Portman.

Het boek verschijnt op 25 augustus en volgt een naamloze schrijfster die een experimenteel project begint over haar vriendin, de raadselachtige filmster die alleen als M bekendstaat. Het verhaal combineert essayistische reflecties met scènes in luxe hotels en discrete restaurants en onderzoekt de leegte die bij roem kan horen.

Opvallende parallellen voeden speculatie

Details in de roman sluiten nauw aan bij de carrière van Portman. De filmografie van M weerspiegelt het debuut van de actrice in Léon en haar Oscarwinnende rol in Black Swan, evenals haar rol in Vox Lux. Cusk beschrijft het personage als iemand die bedreven is in het tonen van aandacht terwijl ze een beeld van normaliteit cultiveert om een innerlijke leegte te maskeren.

Portman had eerder lovend over het werk van Cusk gesproken. Ze koos meerdere boeken van de auteur voor haar online boekclub en voerde in 2022 een gesprek met haar, waarbij ze Cusk een van haar favoriete schrijvers noemde.

Critici reageren op het portret

De eerste reacties zijn fel. Popcultuurcriticus Hunter Harris vroeg zich af of Portman zichzelf met een lastige literaire vriend had geconfronteerd. Recensent Valerie Stivers noemde het portret donker en suggereerde dat het het beeld versterkt van Portman als iemand die meer geïnteresseerd is in het overkomen als intellectueel dan in echte diepgang.

Ik liet M een deel zien van wat alleen ik ons project noemde. Ze leek er niet al te enthousiast over. Ze zei dat we moesten praten.

— Rachel Cusk, Life of M, Fragment uit de roman

Juridische en ethische vragen rijzen

Het boek heeft discussie losgemaakt over de grenzen van autofictie en biofictie. Cusk kreeg eerder al kritiek, met name na haar memoir The Last Supper uit 2009 en het boek Aftermath uit 2012. Juridische experts merken op dat een smaadzaak in de Verenigde Staten moeilijk zou zijn, maar dat de sterkere privacywetgeving in Frankrijk een proces voor de actrice aantrekkelijker zou kunnen maken.

Noch Portman, noch Cusk, noch haar uitgever Farrar, Straus and Giroux heeft zich publiekelijk uitgelaten over de zaak.

Achtergrond van de hoofdrolspelers

Portman (45) onderhoudt een kosmopolitisch publiek imago. De Harvard-alumna en langjarige Parijse bewoonster heeft via haar boekclub een reputatie opgebouwd als serieuze lezer. Cusk (59) is een gerenommeerde Canadees-Britse auteur die bekendstaat om haar compromisloze verkenningen van identiteit, gender en artistiek leven.

Wetenschappers verdedigen de artistieke benadering

Academische waarnemers stellen dat het werk van Cusk de performance van het zelf in de hedendaagse cultuur onderzoekt. Zij zien Life of M als een voortzetting van haar interesse in hoe vrouwen omgaan met roem, relaties en creatieve ambitie, en niet als een persoonlijke aanval.

Tags bij dit artikel