Reisverbod houdt Jafar Panahi weg van schijnwerpers op Karlovy Vary

Juridische problemen van de Iraanse regisseur verijdelen plannen om hem te laten aansluiten bij het team achter competitiefilm Hijamat tijdens jubileumeditie van het Tsjechische festival.

Organisatoren van het Karlovy Vary International Film Festival hadden hun zinnen gezet op de komst van de gerenommeerde Iraanse regisseur Jafar Panahi naar de 60e editie, die tevens het 80-jarig bestaan van het festival markeert. De uitnodiging hing samen met zijn belangrijke rol achter de schermen bij de competitiefilm Hijamat, maar een recente uitspraak van een Iraanse rechter maakt deelname onmogelijk.

Rechterlijke uitspraak legt gevangenisstraf en reisbeperkingen op

Een Iraanse rechtbank bevestigde onlangs de veroordeling van Panahi wegens propaganda tegen het regime. De straf omvat een jaar gevangenisstraf en een tweejarig verbod om het land te verlaten. Daarnaast mag hij geen lidmaatschap hebben van politieke of sociale organisaties.

Panahi, die in 2025 de Gouden Palm won op Cannes voor It Was Just an Accident, blijft onder deze beperkingen ondanks zijn internationale profiel als Oscarnominee.

Hijamat brengt expertise van Panahi naar de competitie

Het festival had gepland dat Panahi zou meereizen met het creatieve team van Hijamat, geregisseerd door Nader Saeivar. Panahi fungeerde als producent en editor van de film, met Kida Khodr Ramadan, Moritz Bleibtreu en Nastassja Kinski in de hoofdrollen. Het verhaal volgt de vijftigjarige Murad, wiens wereld op zijn kop staat als hij ontdekt dat zijn jongere broer homoseksueel is. Traditionele familie verwachtingen botsen met persoonlijke loyaliteit en zetten Murad onder zware druk van zijn vader, die banden onderhoudt met de lokale imam, en van de vrienden van zijn broer.

Artistiek directeur Karel Och spreekt bewondering en spijt uit

Festivalartistiek directeur Karel Och legde uit dat het team al een werkrelatie had opgebouwd met Panahi via de Tsjechische release van It Was Just an Accident eerder dit jaar. Online interviews maakten de weg vrij voor verdere samenwerking, en het plan om hem samen met de Hijamat-groep te ontvangen leek solide tot de autoriteiten zijn paspoort in beslag namen.

We zijn natuurlijk erg verdrietig. We kunnen niet anders dan bewondering hebben voor deze man, niet alleen om zijn artistieke talent, maar ook om zijn menselijke benadering en zijn moed, die werkelijk verbijsterend is.

— Karel Och, artistiek directeur, Karlovy Vary International Film Festival, Interview met The Hollywood Reporter

Festival blijft steun verlenen aan gedurfde Iraanse stemmen

Och benadrukte dat het programmateam op zoek is naar films met zowel artistieke waarde als duidelijke politieke boodschap. Het festival heeft eerder Iraanse werken getoond, waaronder Soheil Beiraghi’s Bidad (Outcry), die vorig jaar de Speciale Juryprijs ontving, en organiseerde in 2023 een retrospectief gewijd aan de Iraanse undergroundcinema.

Ondanks de tegenslag met Panahi benadrukte Och de moed van filmmakers die gevoelige onderwerpen aanpakken terwijl ze de mogelijke gevolgen kennen. Het festival blijft vastbesloten dergelijke stemmen op het scherm te brengen.