Rafael Rodríguez Rapún, de rood-witte die Lorca veroverde en herleeft in 'La Bola Negra'

Van de velden van La Guindalera naar theater en film: het ware verhaal van de voetballer, secretaris van La Barraca en grote liefde van de Granadaanse dichter

De film La Bola Negra heeft sinds de première het publiek en de kritiek veroverd. Met meer dan een miljoen kijkers en bijna tien miljoen euro aan opbrengsten haalt de film van Javier Calvo en Javier Ambrossi een van de meest intense liefdesverhalen van de twintigste eeuw weer boven water: dat tussen Federico García Lorca en Rafael Rodríguez Rapún.

Een atleet met bloedangst die het voetbal verruilde voor de literatuur

Rodríguez Rapún, bekend als RRR, droeg het rood-witte shirt in de jeugdteams van Atlético de Madrid in de jaren twintig. Hij speelde op het veld van La Guindalera en maakte deel uit van teams die verbonden waren aan arbeidersbewegingen zoals El Baluarte. Zijn vader wilde dat hij geneeskunde zou studeren, maar een irrationele angst voor bloed maakte daar een einde aan en beperkte ook zijn voetbalcarrière.

Experts zoals José Antonio Martín Otín, Petón, hebben het bestaan bevestigd van een foto waarop Rapún in het atletiektenue staat en bewaren kopieën van zijn lidmaatschapskaart van de club, die hij tot het einde van zijn leven behield.

De relatie met Lorca en het universitaire theater

Rapún werd secretaris van La Barraca, de reizende theatergroep die Lorca oprichtte. Hun liefdesrelatie inspireerde de 'Sonetos del amor oscuro' en markeerde de laatste jaren van het leven van de dichter. Samen brachten ze zomers door in Santander en deelden ze een diepe intellectuele en emotionele band.

Alle facetten van Rafael komen voort uit dezelfde betrokkenheid. Hij was een atletische man met een sterk postuur, die al van jongs af aan voetbalde.

— Alberto Conejero, toneelschrijver, Interview met MARCA

Lorca, supporter van Atlético en vriend van voetballers

De dichter voelde een bijzondere sympathie voor Atlético de Madrid, beïnvloed door zijn relatie met Rapún en andere vrienden zoals Marcelino Galatas, die wel het eerste elftal van de rojiblancos haalde. Lorca bezocht het Metropolitano om wedstrijden te zien en uitte zonder voorbehoud zijn liefde voor voetbal.

Petón herinnert eraan dat op de laatste foto van Lorca in Madrid hij naast Rosario Bergamín staat, een vooraanstaande hockeyspeelster van Athletic Club de Madrid. De familie van Rapún, met name zijn broer Tomás en zijn nichtjes Marga en Sofía, heeft documenten en herinneringen aangedragen die deze banden bevestigen.

Van toneelstuk naar film: poëtische vrijheden en historische betrokkenheid

De film is gebaseerd op het toneelstuk La Piedra Oscura van Alberto Conejero, dat de laatste uren van Rapún fictief weergeeft. Conejero, ook coscenarist van de film, benadrukt de republikeinse en socialistische betrokkenheid van de hoofdpersoon, een dappere strijder die een jaar na Lorca stierf in Santander, het slachtoffer van een bombardement.

Hoewel de film poëtische vrijheden neemt, heeft de familie van Rapún begrip en genereus gereageerd. Conejero houdt vast aan zijn belofte om een nauwgezette biografie van het personage te schrijven zonder fictieve versieringen.

Een nalatenschap die voortleeft in stadions en op podia

Het verhaal van Rafael Rodríguez Rapún verbindt het voetbal van het begin van de twintigste eeuw, het avant-gardetheater en de tragedie van de Burgeroorlog. Zijn figuur, nu door de film gered, staat voor een van de vele jonge levens die door het conflict werden verwoest en voor een passie die verder reikte dan sport en literatuur.

Tags bij dit artikel