Rafael Rodríguez Rapún, bekend als RRR, maakte deel uit van de jeugdopleiding van Atlético de Madrid in de jaren twintig. Een foto die door zijn familie is bewaard en door experts is geanalyseerd, plaatst hem op het oude veld La Guindalera, waar de rojiblancos destijds trainden.
Zijn vader wilde dat hij geneeskunde zou studeren, maar Rapún liet dat idee varen toen hij ontdekte dat hij flauwviel bij het zien van bloed. Diezelfde angst hield hem ook weg van het topvoetbal. “Ik had een bloedfobie. Al voor dit alles. Een beetje bloed. En kijk nu eens”, herinnerde hij zich in een gesprek dat is vastgelegd in het toneelstuk waarop de film is gebaseerd.
De film La Bola Negra, geregisseerd door Javier Calvo en Javier Ambrossi, heeft de miljoen kijkers al gepasseerd en haalt in het tweede weekend in de bioscopen ongeveer tien miljoen euro op. Met Guitarricadelafuente, Miguel Bernardeau en Penélope Cruz in de hoofdrollen heeft de film de Prijs voor Beste Regie gewonnen in Cannes en de Publieksprijs in San Sebastián. Spanje heeft de film als Oscar-kandidaat ingediend.
Rapún was secretaris van La Barraca, het universitaire toneelgezelschap onder leiding van Federico García Lorca. Ze hadden een intense persoonlijke en artistieke relatie in de laatste jaren van hun leven. De dichter was diep geraakt door de dood van zijn metgezel, die precies een jaar na de zijne plaatsvond.
Alle facetten van Rafael komen voort uit dezelfde betrokkenheid. Hij was een atletische man met een stevige bouw, die al van jongs af aan voetbalde.
José Antonio Martín Otín, Petón, heeft het traject van Rapún onderzocht en bewaart een kopie van de foto waarop hij in het rood-witte shirt staat. “De teams en de competities waren toen anders, dus ik kan niet met zekerheid zeggen dat het om de jeugd ging, maar ik heb die foto gezien en het is Atlético op het veld van La Guindalera”, stelt hij.
Petón herinnert eraan dat Lorca sympathie had voor Atlético dankzij zijn band met Rapún en met Marcelino Galatas, die wel het eerste elftal haalde. In 1931 verklaarde de dichter aan het tijdschrift Miradero zonder voorbehoud van voetbal te houden: “Ik ga zonder enig vooroordeel naar het sportevenement”.
Rapún vocht in de Burgeroorlog als republikein. Hij stierf op 18 augustus 1937 in Santander, getroffen door een bombardement in Bárcena de Pie de Concha. Zijn resten liggen op het kerkhof van Ciriego. Lorca was het jaar daarvoor in Granada vermoord.
Alberto Conejero, auteur van het toneelstuk La Piedra Oscura dat het scenario van de film inspireerde, heeft de familie van Rapún geïnterviewd en beloofd zijn biografie te schrijven zonder poëtische vrijheden. “De familie van Rafael is altijd royaal geweest tegenover mij. Nu moet ik mijn belofte nakomen en de biografie van Rapún schrijven”, verzekert hij.