Scenarioschrijver-regisseur Paul Schrader keert terug met weer een sobere karakterstudie over een man die worstelt met een diepgaand moreel falen. De nieuwe film, getiteld The Basics of Philosophy, zet Schrader's reeks verhalen voort over individuen die verlossing zoeken na daden die onvergelijkbaar lijken.
Schrader heeft vergelijkbaar terrein verkend in recente werken als The Card Counter, waarin de vraag centraal stond of een voormalige folteraar aan zijn verleden kon ontsnappen, en Master Gardener, dat de poging van een voormalige nazi tot heruitvinding onderzocht. Dit nieuwste project duwt de vraag verder door te focussen op een personage dat ooit een kind seksueel heeft misbruikt. Het verhaal volgt filosofieprofessor John Jorrisen terwijl hij lesgeeft aan een klein college en een relatie onderhoudt, terwijl hij geconfronteerd wordt met lang begraven gevolgen van zijn daden.
Jack Huston levert een overtuigende vertolking als de professor, met intensiteit via zijn blik en een zorgvuldig gecontroleerde stem die innerlijke onrust verraadt. De ondersteunende cast omvat Sofia Boutella als zijn collega en romantische interesse, Bill Pullman als zijn stervende vader, en Daniel Zovatto als de man die jaren eerder het slachtoffer was. De film profiteert van de cinematografie van Sean Price Williams en een spookachtige score van Eli Kezsler.
Het verhaal wisselt tussen het heden en flashbacks die de misdaad van de professor tegen een 14-jarige student onthullen. Zijn vader had geprobeerd boete te doen via financiële steun en geheimhouding. Jaren later zoekt de professor een directe confrontatie. Het verhaal vertakt zich in vragen over seksualiteit, zelfmisleiding en de permanentie van morele vlekken in plaats van een rechtlijnig pad naar vergeving te volgen.
De film behoudt Schrader's karakteristieke mix van intellectuele strengheid en emotionele rauwheid. Scènes voelen vaak bewust kunstmatig en didactisch aan, wat past bij de filosofische discussies in het centrum. Een ongebruikelijke sequentie met een bepruikte verschijning van de filosoof Spinoza biedt een zeldzaam moment van lichtheid te midden van de zwaarte. De conclusie laat kijkers achter met de ongemakkelijke erkenning dat persoonlijke transformatie mogelijk blijft maar nooit gegarandeerd is.