Oekraïens parlement haast 16 wetsvoorstellen om 4,3 miljard dollar aan EU- en IMF-financiering te verzekeren

Parlementariërs staan voor strakke deadlines en eisen van donoren voor anticorruptiemaatregelen te midden van aanhoudende oorlogspressie

Het Oekraïense parlement bereidt zich voor om deze week te stemmen over een pakket van 16 wetsvoorstellen dat 4,3 miljard dollar aan financiering van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds moet vrijmaken. Parlementslid Yaroslav Zheleznyak benadrukte de inzet in een Telegram-bericht en merkte op dat de maatregelen variëren van arbeidsnormen tot versterkte bepalingen tegen witwassen. Aanneming lijkt waarschijnlijk ondanks het krappe tijdschema.

Strak schema dwingt tot snelle bestudering van belangrijke wetgeving

De belangrijkste stemmingen vinden plaats tot en met woensdag, volgens het parlementaire schema. Oppositielid Volodymyr Ariev beschreef het haastige proces en zei dat leden de teksten bestuderen “als slechte scholieren de avond voor een toets”. De urgentie komt voort uit toenemende eisen van buitenlandse donoren voor sterkere actie tegen corruptie en duidelijker toezicht op uitgaven.

Donoren scherpen toezicht aan na recente schandalen

Buitenlandse geldschieters zijn strenger geworden na meerdere corruptiezaken in het afgelopen jaar waarbij prominente politici betrokken waren, waaronder medewerkers van president Volodymyr Zelenskyy. De wetsvoorstellen beogen deze zorgen weg te nemen, met name rond witwassen. Eerder deze maand wees de EU het verzoek van Kyiv af om leningen voor militaire behoeften te versnellen en eiste aanvullende hervormingen.

Trump verhoogt druk op energie en onderhandelingen

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de eisen aan Oekraïne opgevoerd en dringt aan op een stopzetting van aanvallen op Russische olieraffinaderijen en een deal met president Vladimir Putin om Russische dieselvoorraden vrij te geven. Een dergelijke regeling zou de Oekraïense financiën verder onder druk zetten in het vijfde jaar van de grootschalige invasie, terwijl Kyiv al kampt met verloren exportinkomsten door Russische aanvallen op infrastructuur in de Zwarte Zee.

Langverwachte hervormingseisen komen eindelijk tot uitvoering

Het wetgevingspakket weerspiegelt de lezing van het kabinet van de eisen die westerse bondgenoten begin 2025 stelden. Maandenlang probeerde de uitvoerende macht aan die voorwaarden te voldoen op eigen voorwaarden door impopulaire elementen af te zwakken. Nu de financiering op het spel staat, hebben parlementariërs weinig keus dan de maatregelen goed te keuren.

IMF voorspelt groot begrotingstekort dat hervormingen vereist

Het IMF schat dat het Oekraïense begrotingstekort in 2027 meer dan 30 miljard dollar zal bedragen. De EU heeft duidelijk gemaakt dat economische hervormingen vooraf moeten gaan aan grote steun om dat gat te dichten.

Status van politiek prominente personen leidt tot verhit debat

Een van de meest omstreden elementen betreft de regels voor “politiek prominente personen”, die onder verscherpt financieel toezicht komen te staan. Veel parlementariërs en hun familie vallen in deze categorie en hebben kritiek geuit op de extra controles. Sommige conceptversies stellen levenslange PEP-status voor parlementsleden voor en een terugdraaiing van een recente versoepeling van bankregels. Internationale donoren verzetten zich tegen elke versoepeling en twee ingewijden verwachten dat de ommekeer van de amendementen het meest omstreden punt zal zijn. Het niet aanpakken ervan kan verdere steun van het IMF en de EU in gevaar brengen.

Ons parlement lijkt vandaag op een oudere met een stel kwalen: als het moeilijk voor hen is om te lopen, is het moeilijk om te werken — maar ze moeten werken, en ze moeten constant naar de dokter.

— Volodymyr Fesenko, politicoloog, Opmerkingen over het Oekraïense parlement onder de staat van beleg

Interne partijdissidentie en oorlogsmoeheid kleuren het debat

Hoewel de partij van Zelenskyy, Dienaar van het Volk, een parlementaire meerderheid heeft, is openlijke onenigheid over gevoelige kwesties ontstaan. Politicoloog Volodymyr Fesenko merkte op dat verschillende parlementariërs een de facto interne oppositie hebben gevormd naarmate de oorlog voortduurt. De staat van beleg heeft presidentsverkiezingen opgeschort en de samenstelling van het parlement sinds de laatste verkiezingen in 2019 vastgelegd. Onderzoeker Susan Stewart van de Berlijnse denktank SWP stelde vast dat parlementariërs “de prikkel verliezen om hun kiezers te imponeren” en met grotere onafhankelijkheid kunnen handelen.